Mirësevini!
PLATFORMA DIGJITALE
“EPOKA BABA HEKURAN NIKOLLARI”
Drejtor editorial : Fejzo NIKOLLARI
MISIONI YNË
Platforma dixhitale “Epoka Baba Hekuran Nikollari” ka një mision të qartë dhe të panegociueshëm:
të mbrojë pa asnjë kompromis trashëgiminë e tij nga çdo tendencë abuzive, deformuese apo fragmentarizuese.
Ne angazhohemi të ndjekim me rigorozitet parimet mbi të cilat ai ndërtoi jetën dhe veprën e tij:
• Drejtësi për të gjithë
• Ndershmëri
• Transparencë
• Përkushtim
• Devocion ndaj shërbimit
QËNDRIMI YNË
Ne jemi vigjilentë ndaj çdo përpjekjeje - nga cilado anë, përfshirë edhe struktura publike apo shtetërore - që mund të tentojë , të zbehë, anashkalojë, fragmentarizojë apo të relativizojë rolin, peshën dhe rëndësinë e një figure që bëri epokë.
Për ne ekziston vetëm një standard: e vërteta dhe integriteti i figurës së Baba Hekuran Nikollarit.
Ne kemi vetëm një udhërrëfyes në angazhimin tonë profesional dhe moral:
BABA HEKURAN NIKOLLARIN
EPOKA E NDRITUR E BABA HEKURANIT DHE AKTUALITETI I ZYMTE
Në një kohë kur ndryshimet demografike po marrin përmasa gjithnjë e më shqetësuese, kur shkollat në zonat rurale përballen me mungesën e nxënësve, toka mbetet e papunuar për mungesë të krahut të punës, blegtoria është tkurrur ndjeshëm dhe në shumë fshatra shtëpitë mbeten të mbyllura, pyetja nuk është më vetëm pse po ikin njerëzit. Por: çfarë duhet bërë që njerëzit të kenë arsye të qëndrojnë, të jetojnë dhe të ndërtojnë të ardhmen aty ku kanë rrënjët?
Në këtë pikë nuk kemi nevojë domosdoshmërisht për shpikje të reja apo për teza të komplikuara teorike. Pjesën e madhe e përgjigjes mund të kërkohet tek: EPOKA E BABA HEKURAN NIKOLLARIT. Ky personalitet i rrallë, nuk e kufizoi misionin e tij vetëm tek shërbimi fetar. Përtej predikimit, ai u përfshi në jetën konkrete të komunitetit dhe e vendosi vizionin e tij në funksion të gjallërimit të jetës komunitare. Për të, besimi nuk ishte i shkëputur nga jeta; përkundrazi, ai duhej të shndërrohej në përgjegjësi, në veprim dhe në mundësi.
Kjo ishte edhe përgjigjja e tij ndaj një prej dilemave më të mëdha të njerëzve në zonat rurale: Pse të qëndrojmë në vendlindje, kur këtu nuk shohim shpresë dhe perspektivë? Përgjigjja nuk erdhi përmes retorikës. Erdhi përmes veprimit.
Baba Hekurani krijoi mundësi punësimi, mbështeti nisma që synonin përmirësimin e kushteve ekonomike, kontribuoi në krijimin e një klime më të besueshme brenda komunitetit dhe inkurajoi të rinjtë drejt arsimit, punës dhe aftësimit.
Në thelb, mesazhi ishte i thjeshtë:
- Punë, jo braktisje.
- Dinjitet, jo lëmoshë.
ÇFARË E KARAKTERIZOI EPOKËN E BABA HEKURANIT?
Ringjalljen e besimit tek komuniteti dhe tek mundësia për të ndërtuar të ardhmen në vendlindje;
• krijimin e shpresës përmes veprimit konkret;
• hapjen e mundësive për punësim dhe angazhim social;
• mbështetjen e përmirësimit të standardit ekonomik të familjeve;
• përpjekjen për të frenuar braktisjen e vendlindjes;
• nxitjen e rikthimit tek vatrat, aty ku krijoheshin kushtet për një jetë më të qëndrueshme;
• orientimin e të rinjve drejt arsimit dhe punës së ndershme.
Këto nuk janë thjesht elemente të një kujtese. Janë çështje që lidhen drejtpërdrejt me një prej sfidave më të mëdha të Shqipërisë së sotme.
SOT PROBLEMI ËSHTË SËRISH PËRPARA NESH
Mbyllja e shkollave rurale për shkak të mungesës së nxënësve dhe boshatisja e fshatrave janë dy prej shenjave më të dukshme të një procesi më të gjerë demografik. Por pas statistikave janë njerëzit.
- Është familja që largohet sepse nuk gjen punë.
- Është i riu që nuk sheh perspektivë.
- Është toka që mbetet pa u punuar.
- Është shtëpia që mbyllet.
- Është shkolla që humbet nxënësit.
- Dhe, pas të gjithave, është komuniteti që dobësohet.
Në një sondazh të zhvilluar nga platforma jonë, ku ndjekësit u pyetën për arsyet e braktisjes së fshatrave, por edhe të qyteteve, përgjigjet u përqendruan kryesisht në katër faktorë:
• mungesë perspektive;
• mungesë besimi;
• arsye ekonomike;
• kërkimi i një jete më të mirë.
Në thelb, përgjigjet tregojnë se emigrimi dhe largimi nuk lidhen vetëm me dëshirën për të ikur. Shpesh lidhen me mungesën e arsyeve për të qëndruar. Dhe pikërisht këtu merr kuptim përvoja e Baba Hekuranit.
NGA KUJTESA TEK PARIMI DHE MODELI
Nëse njerëzit duhet të qëndrojnë, duhet të kenë arsye për të qëndruar. Për rrjedhojë, vijmë tek modeli i Baba Hekuranit.
- Duhet punë.
- Duhet arsim.
- Duhet besim.
- Duhet dinjitet.
- Duhet perspektive.
Dhe mbi të gjitha, duhet të krijohen kushtet që komuniteti të mos ndihet i braktisur. Kjo ishte një nga veçoritë e veprimit të Baba Hekuranit: ai nuk u përpoq vetëm t'u thoshte njerëzve të mos largoheshin. Ai krijoi disa prej arsyeve për të qëndruar. Prandaj Epoka e Baba Hekuranit sot mund të shihet edhe si një përvojë konkrete mbi marrëdhënien ndërmjet besimit, punës, komunitetit dhe zhvillimit lokal. Nga kjo pikëpamje, vlera e saj nuk qëndron vetëm në të kaluarën. Qëndron edhe në pyetjen që na vendos përpara sot: Nëse duam që fshatrat të mos boshatisen, çfarë duhet të ndërtojmë që njerëzit të zgjedhin të qëndrojnë?
Përvoja e Baba Hekuranit na jep një përgjigje të thjeshtë në parim: mos u kërko njerëzve vetëm të qëndrojnë; krijo kushtet që qëndrimi të ketë kuptim. Kjo është ndoshta një prej arsyeve pse një epokë që u duket shumë njerëzve e lidhur me të kaluarën, sot po merr një aktualitet të ri. Epoka e Baba Hekuranit nuk është vetëm kujtesë. Është edhe një përvojë për t'u studiuar, kuptuar dhe, aty ku kushtet e lejojnë, për t'u kthyer në orientim për të ardhmen.
KUJTESË - DOKUMENTIM – TRASHËGIMI
NJË FOTO ME BABA HEKURANIN VLEN SA NJË MIJË FJALË
Një fotografi me Baba Hekuran Nikollarin mund të duket si një kujtim personal. Por, me kalimin e kohës, ajo merr një tjetër vlerë: bëhet dokument i një misionari, i një personaliteti, i një komuniteti dhe i një epoke. Në kuadër të dokumentimit të jetës, veprës, personalitetit dhe epokës së Baba Hekuran Nikollarit, Platforma “Epoka e Baba Hekuran Nikollarit” po e zgjeron metodologjinë e saj kërkimore edhe në fushën e dokumentimit fotografik.
Prandaj u drejtohemi të gjithë atyre që kanë pasur rastin ta takojnë, ta njohin, të bisedojnë apo të qëndrojnë pranë Baba Hekuranit: Nëse ruani një fotografi me Baba Hekuranin, ajo mund të jetë një pjesë e rëndësishme e kujtesës që po dokumentojmë.
Kontriboni duke na treguar, nëse është e mundur:
• kur është realizuar;
• ku është realizuar;
• me çfarë rasti ose qëllimi është zhvilluar takimi;
• cilët janë personat që shfaqen në fotografi;
• dhe çdo të dhënë tjetër që mund të ndihmojë në përcaktimin e kontekstit të saj.
Nuk kërkojmë thjesht fotografi. Kërkojmë historinë që qëndron pas tyre. Sepse një fotografi e dokumentuar nuk është vetëm një imazh i së kaluarës. Ajo na ndihmon të rindërtojmë marrëdhënie, ngjarje, vende, periudha dhe momente të një jete që tashmë i përket kujtesës kolektive.
Në këtë kontekst, shtrohet pyetja: Çfarë mund të bëjë secili prej nesh për të ruajtur dhe përcjellë trashëgiminë e Baba Hekuran Nikollarit?
Përgjigjja mund të jetë edhe shumë e thjeshtë:
- Të ndajmë një kujtim.
- Të sjellim një dokument.
- Të ofrojmë një fotografi.
Edhe një fotografi e vetme, kur shoqërohet me vendin, kohën dhe rrethanat e realizimit, mund të jetë një kontribut me vlerë për dokumentimin e kësaj epoke.
Prandaj besojmë thellë në kontributin tuaj. Nëse keni një fotografi me Baba Hekuranin, mos e lini të mbetet vetëm në albumin tuaj familjar. Ndajeni me ne, që ajo të bëhet pjesë e një kujtese më të gjerë. Një foto sot mund të jetë një dokument i çmuar për nesër.
Epoka e Baba Hekuran Nikollarit
.jpeg)
ANALIZË
NGA SFIDAT E SOTME TEK EPOKA E BABA HEKURANIT
Si mund të ndërtohet kohezioni i një shoqërie në një kohë kur njerëzit kanë gjithnjë e më shumë mjete komunikimi, por jo gjithmonë më shumë komunikim; më shumë mundësi për t'u lidhur, por jo gjithmonë më shumë afërsi; më shumë informacion, por jo domosdoshmërisht më shumë mirëkuptim? Kjo është një nga pyetjet e rëndësishme të kohës sonë.
Shoqëritë bashkëkohore përballen me sfida që nuk zgjidhen përmes institucioneve. Ato lidhen edhe me besimin, edukimin, marrëdhëniet njerëzore, dinjitetin, përgjegjësinë, tolerancën, bashkëjetesën dhe aftësinë për të bashkëpunuar.
• Si të kanalizohen energjitë njerëzore drejt së mirës së përbashkët?
• Si të krijohen hapësira ku dallimet të mos prodhojnë ndarje?
• Si të rikthehet besimi kur ai është dobësuar?
• Si të krijohen mundësi që të rinjtë të mos e shohin largimin si të vetmen rrugë?
• Si të ndërtohen komunitete ku edukimi, puna, kujdesi për tjetrin, përgjegjësia dhe solidariteti të mos mbeten vetëm vlera të deklaruara, por të shndërrohen në mënyra konkrete të të vepruarit?
Këto pyetje janë të sotme. Por për të kuptuar disa prej përgjigjeve të mundshme, ia vlen të kthehemi te epoka e Baba Hekuranit.
NGA NJË PËRVOJË KONKRETE TEK NJË PYETJE MË E GJERË
Baba Hekurani veproi në një periudhë të vështirë të transformimit shoqëror shqiptar. Përballë pasojave të tranzicionit, dobësimit të jetës komunitare, emigrimit, mungesës së infrastrukturës dhe nevojës për rikthimin e jetës fetare, ai nuk u kufizua vetëm në predikim.
• Ai ndërmori veprime.
• Rindërtoi dhe ngriti kulte.
• Riktheu hapësira të shenjta në funksion.
• Ndërtoi dhe përmirësoi infrastrukturë.
• Mobilizoi njerëz.
• Mbështeti punën dhe krijimin e mundësive për të rinjtë.
• U angazhua në edukim.
Kujdesi për komunitetin u shtri përtej kufijve të një institucioni fetar. Kjo e bën përvojën e tij interesante jo vetëm si objekt kujtese, por edhe si material për reflektim mbi të tashmen dhe të ardhmen.
VIZION → BESIM → BASHKËPUNIM → VEPRIM → VEPËR → MIRËQENIE KOMUNITARE
NJË PYETJE PËR TË TASHMEN
Pyetja më e rëndësishme është: A mund të mësojë shoqëria e sotme nga ky model veprimi?
• A mund t'i kanalizojë energjitë e saj drejt asaj që ndërton dhe jo asaj që ndan?
• A mund ta vendosë edukimin përpara paragjykimit?
• Vlerën përpara interesit të ngushtë?
• Bashkëpunimin përpara konfliktit?
• Dinjitetin përpara mëshirës?
• Komunikimin përpara izolimit?
• Tolerancën përpara përjashtimit?
• Paqen përpara përplasjes?
• Dhe kujdesin për tjetrin përpara indiferencës?
Epoka e Baba Hekuranit na jep një material konkret mbi të cilin mund të reflektojmë. Nga një jetë mund të lindë një përvojë; nga përvoja mund të nxirren parime; nga parimet mund të ndërtohen mënyra veprimi; dhe nga mënyra e veprimit mund të krijohet një trashëgimi.
Prandaj pyetja mbetet: A mund të shërbejë përvoja e Baba Hekuran Nikollarit si udhërrëfim për mënyrën se si një shoqëri mund t'i kanalizojë energjitë e saj drejt edukimit, vlerave, bashkëjetesës, tolerancës, paqes, dashurisë, komunikimit dhe përgjegjësisë?
Përgjigjja nuk është një formulë e gatshme. Por përvoja mund të studiohet, kuptohet dhe të shndërrohet në parime veprimi. Dhe ndoshta pikërisht këtu qëndron kuptimi më i gjerë i një epoke: jo vetëm në atë që bëri një Baba Hekurani, por në atë që mund të mësojnë të tjerët nga mënyra se si ai veproi.
- Nga sfidat e sotme tek epoka e Baba Hekuranit.
- Nga përvoja tek reflektimi.
- Nga reflektimi tek modeli.
- Dhe nga modeli tek e ardhmja.
NGA KUJTESA TEK SHENJTËRIA
Përgatiti: Anxhela Beqaraj – koordinatore e Platformës
SENIÇANI, NJË DITË E VEÇANTË NË NDERIM TË BABA HEKURAN NIKOLLARIT
13 shtator 2026. Seniçan. Qindra njerëz, mbi 350 persona, morën rrugën drejt rrënjëve të Nikollarëve, drejt kullës ku lindi dhe u rrit Baba Hekuran Nikollari, drejt Mekamit “I Miri i Nakove” vendit të shenjtë që lidhet aq ngushtë me edukimin dhe formimin e tij të hershëm. Rruga ishte e vështirë. Por askush nuk dukej se kishte ardhur për rrugën. Kishin ardhur për vendin. Për kujtesën. Për Baba Hekuranin. Dhe Seniçani, për një ditë të tërë, nuk ishte më thjesht vendlindja e një kleriku. U bë një vend pelegrinazhi i kujtesës.
ATJE KU NIS HISTORIA E KLERIKUT EPOKAL
Historia e Baba Hekuranit nuk nis në Alipostivan. As në Frashër. As në vitet kur emri dhe personaliteti i tij u bë i njohur në mbarë vendin. Fillon shumë më herët. Në Seniçan. Në kullën e gurit të Nikollarëve. Në rrugicat e një lagjeje të hershme. Në oborrin ku fëmijët mblidheshin bashkë. Dhe pranë një vendi të shenjtë që do të bëhej një nga shenjat e para të lidhjes së tij me besimin: “I Miri i Nakove”.
Familjarët dhe shokët e fëmijërisë kujtojnë se Baba Hekurani, që në vegjëli, kujdesej për këtë vend dhe ndiqte, shpesh fshehurazi, ritet fetare. Ndoshta askush atëherë nuk mund ta dinte se ai djalë i vogël do të bëhej një ditë Baba Hekuran Nikollari i jashtëzakonshëm.
Por gjurmët janë aty.
Që herët.
“I MIRI I NAKOVE” – FOLEJA E HERSHME SHPIRTËRORE
Pas ndryshimit të sistemit, në vitet 1994–1995, Baba Hekurani do të rikthehej te ky vend jo vetëm si bir i Seniçanit, por si njeri që e ndiente veten përgjegjës për të. Ai e rindërtoi Mekamin. U kujdes për të. Dhe e mbajti gjallë një hapësirë që për të nuk ishte vetëm pjesë e historisë familjare. Ishte pjesë e rrugës së tij shpirtërore. Fejzo Nikollari, nipi i Baba Hekuranit, e kujton atë periudhë: “Isha i vogël, por mbaj mend detaje. Me përkushtim të veçantë, edhe pse i paragjykuar, Baba Hekurani rindërtoi Mekamin dhe u kujdes maksimalisht për të.”
Sot, familjarët e shohin përkujdesjen ndaj këtij vendi si një detyrim moral ndaj asaj që Baba Hekurani la pas. Por edhe si një përpjekje për ta rikthyer hapësirën në frymën e saj. “Ne e kishim detyrim dhe obligim jo vetëm të përkujdeseshim për këtë vend të shenjtë”, thotë nipi Yzeir Nikollari, “por të përpiqeshim, me mundësitë tona dhe me përkrahjen e dashamirësve, të rikrijonim një ambient siç e dëshironte Baba Hekurani.”
Kështu, kujtesa filloi të bëhej hapësirë.
RRUGA E VËSHTIRË QË U BË UDHËTIM
Më 13 shtator, rruga drejt Seniçanit nuk ishte e lehtë. Por ndoshta pikërisht për këtë arsye ajo mori një kuptim tjetër. Me qindra njerëz u ngjitën drejt vendit: besimtarë, miq, dashamirës, familjarë, të rinj e të reja, njerëz të profesioneve dhe krahinave të ndryshme, mes tyre edhe Kryegjyshi Botëror i Bektashinjve Baba Mondi dhe Dervish Hasani. Të gjithë së bashku nuk po shkonin thjesht në një aktivitet. Po shkonin drejt një vendi ku kujtesa kishte marrë trajtë.
Dy të rinj nga Skrapari e shprehën ndjesinë e tyre me një fjali: “Baba Hekurani është shenjt i kohës tonë. Ne jemi me fat që kemi jetuar dhe përjetuar epokën e tij.”
NJË PORTË QË TË FTON…
Nuk është thjesht një portë. Është një hyrje në kujtesë. Një mirëseardhje. Një ftesë për të hyrë në një hapësirë ku e kaluara nuk është zhdukur. Më 13 shtator, përmes asaj porte kaluan qindra e qindra njerëz. Dhe secili prej tyre, përpara se të hynte, përballej me dy emra:
I Miri i Nakove.
Baba Hekurani.
Dy emra. Një vend. Një kujtesë.
Ishte ndoshta një nga ato fjali që nuk kërkojnë shumë koment. Në Mekam, vizitorët ndaleshin përpara bustit të Baba Hekuranit.
Disa qëndronin në heshtje.
Disa përkuleshin me respekt.
Disa thjesht shikonin dhe kujtonin.
Por në atë hapësirë ndodhte diçka e rëndësishme: njeriu i kujtuar nuk ishte
më vetëm në fotografi apo bust. Ishte në kujtesën e njerëzve.
NJË DJALË 13-VJEÇAR QË NUK NJIHNTE PRIVILEGJE
Ndonjëherë një epokë mund të kuptohet edhe përmes një skene të vogël. Në atë ditë, dhjetëra e qindra automjete mbërrinin pranë shtëpisë dhe Mekamit. Duhej rregull. Dhe një djalosh 13-vjeçar kishte marrë përsipër orientimin e automjeteve. Qëndronte serioz në detyrën e tij. Një person i njohur u përpoq të parkonte aty ku nuk duhej. Djaloshi nuk bëri përjashtim. Në fakt, ai ishte dajoja i tij.
Por përgjigjja ishte e prerë: “Lëviz. Nuk ka shans askush të parkojë aty ku nuk duhet.”
As dajo. As mik. As i njohur. Askush.
Në atë çast, pa podium, pa mikrofon dhe pa fjalim, një djalë 13-vjeçar përcolli një mësim të thjeshtë: rregulli është rregull kur është i njëjtë për të gjithë. Dhe ndoshta ky ishte një prej atyre momenteve kur standardi i Baba Hekuranit vazhdon të jetojë dhe të frymëzojë.
NIKOLLARËT – KU MURET MBANIN KUJTIME
Sot shohim mure të rinj. Sokaqe të sistemuara. Oborre. Porta. Por pas tyre fshihet një histori shumë më e vjetër. Lagjja e Nikollarëve dikur ishte e rrethuar me mure. Kulla e gurit qëndronte si shenjë e një kohe tjetër. Aty pranë ishte vendi i shenjtë. Aty ishte jeta. Aty ishte fëmijëria. Një shok i hershëm i Baba Hekuranit, duke kujtuar ditët e fëmijërisë, tregon vendin ku ata mblidheshin si fëmijë. Tregon me dorë. Kujton. Dhe në atë gjest të thjeshtë duket sikur koha hapet për një çast. “Aty ku sot është rindërtuar ai muri, kur ishim të rinj ishte vendtakimi ynë ku bisedonim dhe diskutonim.”
AUTENTICITETI – NJË POROSI QË VAZHDON
“Jam shumë i kujdesshëm kur flas për një punë që është zhvilluar sipas porosive të Baba Hekuranit”, thotë Fejzo Nikollari. Sepse, sipas tij, Baba Hekurani kishte një kërkesë të qartë: autenticiteti. Jo vetëm në ndërtesa. Por në të gjithë hapësirën. Në mënyrën e ndërtimit. Në rrugët që lidhin shtëpitë. Në muret. Në oborre. Në raportin mes hapësirës dhe historisë. “
Gjithçka duhej të kompozohej në atë mënyrë që të ishte në logjikën e autenticitetit”, kujton ai. Dhe pikërisht kështu u veprua. Me mbështetjen e profesionistëve, miqve dhe dashamirësve të familjes. Por pas kësaj pune qëndrojnë edhe shumë njerëz të tjerë. Njerëz që e kanë njohur Baba Hekuranin. Njerëz që e kanë respektuar. Njerëz që kanë dashur të kontribuojnë që vendi i tij i hershëm të mos mbetet vetëm një kujtim i treguar. Dhe kështu, pak nga pak, Seniçani nisi të rikthejë pamjen e vet.
NJË FESTË QË U ORGANIZUA SI NJË MISION
“Që në krye të herës, objektivi ynë parësor ishte të realizonim diçka që sadopak i përafrohet standardit dhe modelit të Baba Hekuranit”, shprehet Fejzo Nikollari. Nëse një aktivitet mund të gjykohet edhe nga detajet, atëherë 13 shtatori kishte shumë për të treguar.
Pjesëmarrje masive.
Mikpritje.
Qetësi.
Rregull.
Pastërti.
Kujdes.
Një atmosferë pozitive.
Gjithçka dukej sikur ishte menduar jo thjesht për të organizuar një festë, por për të respektuar një mënyrë të të bërit gjërat.
Një standard.
Një epokë.
Një kujtesë.
Një përjetësi.
NGA KUJTESA TEK SHENJTËRIA
“Që në krye të herës, objektivi ynë parësor ishte të realizonim diçka që sadopak i përafrohet standardit dhe modelit të Baba Hekuranit”, shprehet Fejzo Nikollari. Nëse një aktivitet mund të gjykohet edhe nga detajet, atëherë 13 shtatori kishte shumë për të treguar.
Pjesëmarrje masive.
Mikpritje.
Qetësi.
Rregull.
Pastërti.
Kujdes.
Një atmosferë pozitive.
Gjithçka dukej sikur ishte menduar jo thjesht për të organizuar një festë, por për të respektuar një mënyrë të të bërit gjërat.
Një standard.
Një epokë.
Një kujtesë.
Një përjetësi.
TRYEZA, ATY KU KUJTESA U BË BASHKËBISEDIM
Dreka e përbashkët ishte pjesë e traditës. Por atë ditë ajo u bë shumë më tepër se një drekë. U bë një tryezë kujtese. Nëpër tavolina u takuan njerëz që kishin njohur Baba Hekuranin në periudha të ndryshme të jetës së tij.
U treguan episode.
U rikujtuan ngjarje.
U ndanë përvoja.
U fol për njeriun.
Për klerikun.
Për mikun.
Për Baba Hekuranin.
Muzika, këngëtarët dhe grupet polifonike i dhanë festës ritëm dhe ngrohtësi. Dhe për disa orë, Seniçani u mbush me një gjallëri të veçantë. Një gjallëri që nuk ishte shkëputje nga kujtesa. Ishte mënyra për ta mbajtur atë të gjallë.
NGA KUJTESA TEK SHENJTËRIA
Ndoshta ky është kuptimi më i thellë i 13 shtatorit. Seniçani nuk kërkoi të ndërtonte një të kaluar të re. Kërkoi të mos humbiste HISTORINË DHE REFERENCËN.
Të ruante rrënjët.
Të kthente në jetë gjurmët.
Të lidhte vendin me njeriun.
Dhe kujtesën me trashëgiminë.
Atje ku dikur ishte një fëmijë, sot kthehen njerëzit për të kujtuar Baba Hekuranin.
Atje ku ishte një kullë familjare, sot qëndron një shenjë e rrënjëve.
Atje ku ishte një mekām i hershëm, sot njerëzit përulen me respekt.
Atje ku dikur nisi rruga e një njeriu, sot vazhdon rruga e kujtesës së tij.
Seniçani nuk ishte vetëm vendlindja e Baba Hekuran Nikollarit. Më 13 shtator, ai u bë një vend kujtese. Dhe kur kujtesa ruhet me përkushtim, kur vendi respektohet, kur trashëgimia përcillet dhe kur emri i një njeriu vazhdon të bashkojë njerëzit, atëherë ajo kujtesë nis të marrë një dimension tjetër.
Nga kujtesa tek trashëgimia.
Nga trashëgimia tek përjetësia.
Nga kujtesa tek shenjtëria.
NË SHENJË MIRËNJOHJEJE
Në fund të kësaj dite të veçantë, mbetet edhe një fjalë që nuk mund të mungojë: mirënjohja. E kam për obligim të falënderoj me gjithë respektin dhe konsideratën time të gjithë ata që u angazhuan maksimalisht, me kohë, punë dhe përkushtim, që ky aktivitet të realizohej ashtu siç e dëshironim.
Një falënderim i veçantë shkon për familjet seniçanase, të cilat u solidarizuan dhe punuan pa pushim, deri në përfundimin e ceremonisë. Kontributi i tyre ishte një dëshmi e bukur e asaj që mund të bëjë një komunitet kur bashkohet rreth një kujtese të përbashkët. Vlerësim maksimal për miq special të cilët si gjithnjë kontribojnë në heshtje.
Mirënjohje i shpreh edhe kushëririt tim, njëkohësisht nip i Baba Hekuranit, Emiljano Nikollarit, i cili, me përkushtim dhe angazhim maksimal, u bë një prej promotorëve kryesorë të organizimit të kësaj dite.
Por një mirënjohje e posaçme, e përzemërt dhe e veçantë shkon për Rimin, Visin dhe Drilonin, tre miq të Baba Hekuranit nga Vlora, të cilët treguan gatishmëri dhe bujari për të kontribuar financiarisht në ridimensionimin dhe përmirësimin e Mekamit të “I Miri i Nakove”. Kontributi i tyre është një shembull i bukur se si miqësia dhe respekti për një njeri mund të vazhdojnë të shndërrohen në vepër edhe pas ndarjes së tij nga jeta.
Një falënderim i veçantë i takon edhe z. Krenar Fezga, për ndihmën e jashtëzakonshme në ide, përkushtimin, sakrificën dhe angazhimin e tij deri në orët e vona.
Kontributi i tij ishte i shumëfishtë: nga ndihma konkrete në realizimin e mureve rrethuese, portave dhe ndarjeve, deri te sigurimi i materialeve me çmime nën kosto, duke e bërë të mundur që shumë prej punimeve të realizoheshin në parametrat e dëshiruar.
Krenar Fezga ishte gjithashtu personi kryesor në komunikimin dhe bashkëpunimin me miqtë e tij, skulptorin Ardian Pepa dhe piktorin Endri Doçe, të cilët kontribuuan në realizimin e bustit dhe punimeve artistike.
Mirënjohje mikun tone të familjes Irfan Fetahun dhe Dr. Sejdinin, për kontributin dhe mbështetjen e tyre. Secili prej këtyre njerëzve dha diçka. Dikush kohën. Dikush punën. Dikush idenë. Dikush mundësinë. Dikush mbështetjen financiare. Por në fund, të gjitha këto kontribute u bashkuan në një të vetme: në respekt për Baba Hekuranin dhe në përpjekjen për të ruajtur vendin e tij të kujtesës.
Kjo është arsyeja pse mirënjohja ime nuk është thjesht një falënderim formal. Është një vlerësim i sinqertë për të gjithë ata që u bënë pjesë e kësaj dite dhe që, në mënyrën e tyre, ndihmuan që Seniçani të përjetonte një ditë të denjë për kujtimin e Baba Hekuran Nikollarit.
Respekte pa fund dhe mirënjohje të përzemërta për të gjithë.
Fejzo Nikollari
13 SHTATOR 2026- SENIÇAN: FESTA E MEKAMIT TË “MIRIT TË NAKOVE”
FESTA E MEKAMIT TË “MIRIT TË NAKOVE”
Një vend i rrënjëve, një kujtesë që vazhdon, një ditë në nderim të
Baba Hekuran Nikollarit
Seniçani nuk është vetëm vendlindja e Baba Hekuran Nikollarit. Është edhe një prej pikave të para ku duhet kërkuar lidhja ndërmjet rrënjëve të tij, traditës shpirtërore dhe misionit shpirtëror që do të shoqëronte gjithë jetën e tij.
Në këtë hapësirë ndodhet Mekami i “Mirit të Nakove”, një vend me gjurmë të hershme në kujtesën dhe traditën e zonës. Në vitet 1994–1995, Baba Hekurani ndërmori rindërtimin e Mekamit, duke i dhënë kësaj hapësire një formë të re jetësore dhe duke e rikthyer atë në funksionin e saj shpirtëror e përkujtimor.
Pikërisht këtu qëndron edhe rëndësia e tij për historinë e Baba Hekuranit: Mekami i “Mirit të Nakove” është një prej dëshmive të hershme të kalimit të tij nga lidhja personale me traditën te veprimi konkret për ruajtjen dhe rigjallërimin e saj.
Prandaj, rikthimi te ky vend nuk është vetëm një akt përkujtimor. Është edhe një mënyrë për të lexuar një pjesë të rrugës së tij: nga rrënjët te misioni, nga kujtesa te vepra dhe nga vepra te trashëgimia.
MË 13 SHTATOR, NJË DITË NË NDERIM TË BABA HEKURANIT
Në nderim të misionit, figurës dhe personalitetit të Baba Hekuran Nikollarit, më 13 shtator 2026, në Seniçan do të zhvillohet festa e Mekamit të “Mirit të Nakove” - një veprimtari që bashkon në një ditë të vetme nderimin për Baba Hekuranin dhe respektin për një vend të rëndësishëm të trashëgimisë shpirtërore të kësaj treve.
Organizimi është menduar të ruajë frymën e traditës dhe njëkohësisht ta kthejë këtë ditë në një takim të gjallë të njerëzve, kujtesës dhe kulturës.
Ideatori i organizimit, Fejzo Nikollari, nipi i Baba Hekuranit, bën me dije se gjithçka është menduar që kjo ditë të zhvillohet sipas traditës dhe me respektin që meriton vendi dhe figura që ajo përkujton. “Jemi përpjekur që organizimi të shndërrohet në një ditë festive, ku tradita, kujtesa dhe njerëzit të jenë së bashku”, shprehet ai.
Veprimtaria do të nisë në orën 10:00.
Dhe, nëse gjithçka do të përcillej me një fjali të vetme, ndoshta ajo do të ishte kjo: Një ditë për të nderuar një njeri që i dha kuptim vendit të tij, dhe një vend që ruan ende gjurmët e rrënjëve të tij. Më 13 shtator, Seniçani, shndërrohet në bastion të kujtesën, traditën dhe trashëgiminë.
- Një ditë për Mekamin e “Mirit të Nakove”.
- Një ditë në nderim të Baba Hekuran Nikollarit.
- Një ditë ku rrënjët takohen me kujtesën dhe kujtesa me festën.
Përveç të ftuarve, miqve dhe dashamirësve të Baba Hekuranit, festa do të shoqërohet edhe me këngë dhe polifoni, duke i dhënë veprimtarisë atmosferën e një feste tradicionale.Në program do të marrin pjesë këngëtari Dule Malindi, si dhe grupe polifonike nga Vlora dhe Mallakastra.
BOROCKA NË 7 SHTATOR
NJË FESTË E BESIMIT, DASHURISË DHE KUJTESËS PËR BABA HEKURAN NIKOLLARIN
Ka vende që nuk janë thjesht vende. Kanë kujtesë, kanë histori, kanë njerëz dhe, mbi të gjitha, kanë një lidhje shpirtërore që i bën të jetojnë përtej kohës. Fshati Borockë i Përmetit është një prej tyre.
Për Baba Hekuran Nikollarin, Borocka kishte një kuptim të veçantë. Aty kishte lindur nëna e tij, Vezire. Aty ndodheshin rrënjë të një historie familjare e shpirtërore që do të mbetej e lidhur me jetën dhe misionin e tij. Por Borocka ishte edhe një vend ku, në fillimet e rrugëtimit të tij shpirtëror, ai gjeti mbështetjen e banorëve.
Më vonë, lidhja me këtë vend do të merrte një tjetër dimension: Baba Hekurani do të mundësonte restaurimin dhe rindërtimin e Mekamit të Borockës, duke i dhënë jetë një hapësire të rëndësishme të kujtesës dhe besimit. Dhe pikërisht në këtë vend, më 7 shtator, kujtimi i tij po merr një formë të re.
7 SHTATORI– DITËLINDJE, KUJTIM DHE TRADITË
Më 7 shtator, Borocka u bë përsëri një vend takimi. Banorë të zonës, familjarë, miq, besimtarë dhe njerëz të ardhur nga vende të tjera u mblodhën në Mekam për të përjetuar një ditë të veçantë: festën tradicionale të vendit dhe përkujtimin e ditëlindjes së Baba Hekuran Nikollarit. Sipas banorëve dhe njerëzve që e kanë njohur nga afër, kjo festë lidhet edhe me një dëshirë të shprehur prej tij: që ditëlindja e tij të kremtohej në Borockë, vendlindjen e nënës së tij, sipas traditës së vendit.
Sot kjo dëshirë duket se po shndërrohet në traditë. Për të dytin vit radhazi, Borocka mblodhi njerëzit e saj dhe miqtë e Baba Hekuranit rreth Mekamit. Një takim ku kujtesa nuk mbeti vetëm kujtim, por u kthye në prani; ku mungesa e tij fizike u shoqërua me praninë e fortë të asaj që ai la pas.
Momente nga festa dhe përkujtimorja e ditëlindjes së Baba Hekuran Nikollarit
PËR NE JE DHE DO TË MBETESH I MADHI BABA
Veprimtaria u hap me përshëndetjen e Marilda Mehmetit, mbesë e Borockës, e cila, në fjalën e saj, shprehu mirënjohjen dhe dashurinë për Baba Hekuranin. Ajo e përshkroi atë si një njeri “madhështor, të gjithanshëm dhe të paqes”, një figurë që për shumë njerëz ishte jo vetëm një udhërrëfyes shpirtëror, por edhe një arsye për të qëndruar drejt në jetë. Në fjalën e saj ajo falënderoi të gjithë ata që kishin ardhur nga larg për të qenë pjesë e kësaj dite, por edhe banorët e Borockës që, ndonëse nuk mundën të ishin fizikisht të pranishëm, mbetën të lidhur shpirtërisht me këtë përkujtim.
Jolanda Mehmeti dhe Marilda Mehmeti
Mesazhi i saj ishte i thjeshtë dhe i drejtpërdrejtë: “Për ne je dhe do të mbetesh i madhi Baba.”
Pas përshëndetjeve, atmosfera u kthye në festë. Këngë, muzikë dhe valle shoqëruan takimin, duke krijuar një atmosferë të ngrohtë, të mbushur me paqe, gëzim, dashuri dhe mbi të gjitha me ndjenjën e bashkimit.
Sepse edhe kjo është një nga mënyrat më të bukura për ta kujtuar një njeri: jo vetëm me dhimbjen e mungesës, por me gëzimin që la pas.
Një këngë për Borockën, Mekamin dhe Baba Hekuranin
Një nga momentet më të veçanta të kësaj dite ishte kënga e interpretuar nga Xh. Beqiri, kushtuar Borockës, Mekamit dhe lidhjes së këtij vendi me Baba Hekuranin.
Vargjet e saj e përmbledhin në mënyrë të thjeshtë, por domethënëse, këtë marrëdhënie:
Borockë o vend i mirë,
Që pret e nis mysafirë,
Mekami bojë jeshile,
Ku ndriçojnë tre kandile.
Borockë o vend i rrallë,
Tek tyja e shuajmë mallë,
Sa herë kemi hall e derte,
Tyja të kemi me vete.
Nga kjo derë e ky Mekam,
Doli nipi Hekuran,
Babai teqes me famë,
Se nipi më dajo ngjan.
Dhe kënga vazhdon me një tjetër motiv të fortë të kujtesës së vendit:
Kushdo që ka shkuar,
Aty është shëruar,
Kanë gjetur shërimin
Dhe kanë marrë bekimin…
Në këto vargje nuk është vetëm një vend. Është një mënyrë e të kujtuarit të tij: përmes njerëzve, besimit, përvojës dhe lidhjes emocionale që është krijuar ndër vite me Mekamin.
Mikpritja që e bëri ditën edhe më të bukur
Një falënderim i veçantë shkon për familjen Leonart Mehmeti , për mikpritjen, përkushtimin dhe kujdesin e treguar në organizimin e kësaj dite.
Në traditën shqiptare, mikpritja nuk është thjesht një akt bujarie. Ajo është një vlerë që bashkon njerëzit dhe krijon kujtesë.
Dhe në një ditë si kjo, mikpritja e Borockës ishte pjesë e vetë festës.
Një vend që ruan rrënjët
Borocka nuk është thjesht një pikë në hartën e jetës së Baba Hekuran Nikollarit.
Ajo lidhet me rrënjët e nënës së tij, me historinë familjare, me fillimet e rrugëtimit të tij dhe me një prej veprave që ai la pas në këtë vend: Mekamin e Borockës.
Prandaj 7 shtatori merr një kuptim të veçantë.
Baba Hekurani nuk është më fizikisht mes njerëzve që e deshën dhe e njohën. Por në këtë ditë ai ishte përsëri i pranishëm: në fjalë, në këngë, në lutje, në kujtime, në buzëqeshjet e njerëzve dhe në vetë atmosferën e festës.
Kjo është ndoshta forma më e bukur e kujtesës:
kujtesa u bë festë,
besimi u bë bashkim,
dashuria u bë traditë.
Dhe Borocka, edhe një herë, dëshmoi se disa lidhje nuk ndërpriten nga koha.
Ato vetëm marrin forma të reja.
I përjetshëm qoftë kujtimi i Baba Hekuran Nikollarit!
GËZUAR DITËLINDJEN NË PËRJETËSI, BABA HEKURAN
Një jetë që u bë mision, shërbim, epokë dhe trashëgimi
Më 7 shtator 1963, në vendin e shenjtë “I Miri i Nakove”, në fshatin Seniçan të Përmetit, lindi Baba Hekuran Nikollari. Dje, 7 shtator, kujtesa ndalet përpara kësaj date jo vetëm për të shënuar ditëlindjen e një njeriu, por për të përkujtuar lindjen e një figure historike dhe lideri shpirtëror që do ta lidhte jetën e tij me besimin, shërbimin, njerëzit dhe vendin.
Nga Seniçani i Përmetit nisi udhëtimi i një njeriu që më vonë do të bëhej klerik epokal, ndërtues, udhëheqës shpirtëror vizionar dhe një prej figurave të veçanta të ringjalljes së jetës bektashiane në Shqipërinë pas viteve ’90.
Baba Hekurani nuk e konceptoi misionin si një detyrë të kufizuar brenda mureve të teqesë. Për të, besimi duhej të merrte formë në jetë: në punë, në shërbim, në marrëdhënien me njerëzit, në kujdesin për trashëgiminë dhe në përgjegjësinë ndaj komunitetit.
Prandaj, emri i tij lidhet me një varg veprash që tejkalojnë dimensionin thjesht fetar. Teqetë, rrugët, ujësjellësit, hapësirat e pritjes, restaurimet, mbjelljet, projektet për zhvillimin e zonave dhe marrëdhëniet e krijuara me komunitetin janë pjesë e një trashëgimie që sot mund të lexohet si një tërësi: besimi i kthyer në vepër.
BABA HEKURAN NIKOLLARI
Ndjenja e përkatësisë
Trashëgimia që Baba Hekurani që la pas nuk është vetëm ajo që u ndërtua me gur, dru, hekur apo beton. Është ajo që u ndërtua në marrëdhëniet njerëzore: besimi, respekti, pajtimi, bashkimi dhe ndjenja e përkatësisë.
Ai besonte se autoriteti nuk fitohet nga pozita, por nga mënyra se si i shërben njerëzve.
- Besonte se fjala ka vlerë vetëm kur mbështetet nga vepra.
- Besonte se besimi duhet të bashkojë dhe jo të ndajë.
- Dhe mbi të gjitha, e jetoi atë që predikonte.
Një urim për Baba Hekuranin edhe nga podiumi i Kryegjyshatës
Ditëlindja e Baba Hekuran Nikollarit u përmend edhe në Konferencën Ndërkombëtare “Tradita që bashkon, besimi që frymëzon, kultura që ndërton të ardhmen”. 7 shtatori, ditëlindja e Baba Hekuran Nikollarit, u urua edhe në një prej veprimtarive të zhvilluara në Kryegjyshatën Botërore Bektashiane në Tiranë.
Në kuadër të Konferencës Ndërkombëtare Jubile “Tradita që bashkon, besimi që frymëzon, kultura që ndërton të ardhmen”, në podium u ngjit Sekretari i Teqeve Alipostivan, Frashër dhe Përmet, Fatjon Skënderi, për të paraqitur kumtesën e tij.
Sekretari Fatjon Skënderi në Konferencën Ndërkombëtare Jubile
Para se të niste kumtesën, ai uroi ditëlindjen e Baba Hekuran Nikollarit, një figurë emblematike që ka lënë gjurmë të veçanta në jetën bektashiane dhe në komunitetin shqiptar.
Nga podiumi, Fatjon Skënderi solli në vëmendje emrin dhe veprën e klerikut që për shumë vite e lidhi misionin e tij me shërbimin, përkushtimin dhe punën për komunitetin.
Urimi u prit me duartrokitje nga të pranishmit në sallë.
Ishte një duartrokitje që nuk ishte vetëm për një emër apo për një datë. Por ishte shprehje respekti, mirënjohje dhe vlerësimi për figurën, personalitetin dhe veprën e Baba Hekuran Nikollarit, i cili vazhdon të mbetet i pranishëm në kujtesën e njerëzve dhe në veprat që la pas.
Në një konferencë kushtuar traditës, besimit dhe kulturës, emri i Baba Hekuranit u rikthye në vëmendjen e të pranishmëve si emër i një njeriu që e lidhi besimin me veprën, traditën me të tashmen dhe shërbimin me përgjegjësinë ndaj komunitetit. Sepse tradita nuk jeton vetëm përmes asaj që trashëgojmë, por edhe përmes njerëzve që e mbajnë atë gjallë me jetën dhe veprën e tyre. Dhe Baba Hekuran Nikollari ishte një prej atyre njerëzve.
7 shtator – një ditë që u bë kujtesë.
7 shtator 1963 – 7 shtator 2026
- 63 vjet nga dita e lindjes.
- Një jetë e kaluar.
- Një vepër që mbetet.
- Një kujtesë që vazhdon.
Gëzuar ditëlindjen në përjetësi, Baba Hekuran.
Emri mund të shkruhet në gur. Por jeta e një njeriu shkruhet në zemrat e atyre që ai ka prekur.
KUJTESE
NDERIM PËR VËLLAIN “PA PJESË” TË BABA HEKURANIT- GËZIM MURATI
Një miqësi e rrallë, e ndërtuar mbi besimin, përkushtimin dhe një jetë të përbashkët në rrugëtimin e misionit të Baba Hekuranit.
Baba Hekuran Nikollari kishte rreth vetes shumë njerëz që e admironin, e vlerësonin dhe e respektonin. Krahas tyre, në jetën e tij kishte edhe miq të hershëm, njerëz që i qëndruan pranë që në fillimet e misionit të tij shpirtëror dhe që u bënë pjesë e rrugëtimit të tij njerëzor. Njëri prej tyre ishte përmetari Gëzim Murati.
Marrëdhënia mes Baba Hekuranit dhe Gëzimit ishte shumë më tepër se miqësi. Ishte një lidhje e ndërtuar mbi besimin, respektin dhe një afërsi të rrallë njerëzore. Për hir të së vërtetës, Baba Hekurani kishte dhomën e tij në shtëpinë e Gëzimit. Ishte një afërsi që e tejkalonte shoqërinë e zakonshme dhe miqësinë. Ata e konsideronin njëri-tjetrin vëllezër “pa pjesë”. Dhe, në një kuptim të thellë njerëzor dhe shpirtëror, ashtu ishin.
Ne Haxhi Bektash, Turqi. Viti 2006, Baba Hekurani dhe Gezim Murati.
Vëllezërit “pa pjesë” në Haxhi Bektash
Në vitin 2006, Baba Hekurani ndërmori një udhëtim me rëndësi të veçantë shpirtërore, duke vizituar Tyrben e Haxhi Bektashit në Kırşehir, Turqi. Në këtë udhëtim ishte edhe Gëzim Murati. Nuk ishte thjesht shoqërim. Ishte prania e një njeriu të afërt në një prej momenteve shpirtërore të jetës së Baba Hekuranit. Fotografia e tyre nga ai udhëtim mbetet sot një dokument i një marrëdhënieje që kishte kaluar tashmë përtej miqësisë së zakonshme.
NJË HUMBJE QË DHEMB
Marrëdhënia mes Baba Hekuranit dhe Gëzimit ishte shumë më tepër se miqësi. Ishte një lidhje e ndërtuar mbi besimin, respektin dhe një afërsi të rrallë njerëzore. Për hir të së vërtetës, Baba Hekurani kishte dhomën e tij në shtëpinë e Gëzimit. Ishte një afërsi që e tejkalonte shoqërinë e zakonshme dhe miqësinë. Ata e konsideronin njëri-tjetrin vëllezër “pa pjesë”. Dhe, në një kuptim të thellë njerëzor dhe shpirtëror, ashtu ishin.Këto ditë, “vëllai pa pjesë” i Baba Hekuran Nikollarit, Gëzim Murati, u nda nga jeta. Platforma “Epoka e Baba Hekuran Nikollarit” i shpreh ngushëllimet më të sinqerta familjes së tij dhe të gjithë atyre që e njohën dhe e deshën. Në kujtim të kësaj miqësie të veçantë, po sjellim të dokumentuara përmes imazheve fotografike disa momente të përbashkëta, të cilat tregojnë ndoshta më shumë se sa mund të thonë fjalët për marrëdhënien mes tyre.
Një miqësi që mbeti
Në historinë e një njeriu të madh nuk janë vetëm veprat publike ato që kanë rëndësi. Janë edhe njerëzit që i qëndrojnë pranë kur askush nuk i sheh, njerëzit që ndajnë me të vështirësitë, përgjegjësitë, udhëtimet dhe ditët e zakonshme. Gëzim Murati ishte një prej tyre. Ai i qëndroi pranë Baba Hekuranit në vite të rëndësishme të misionit të tij dhe ishte pjesë e atij rrethi të ngushtë njerëzish mbi të cilët kleriku mund të mbështetej. Prandaj, sot, kur Gëzimi nuk është më fizikisht mes nesh, kujtimi vjen si kujtesa e një miqësie të rrallë. Një miqësie që ata vetë e kishin quajtur me një shprehje të thjeshtë, por të jashtëzakonshme: “Vëllezër pa pjesë.” Ndoshta ky është edhe përkufizimi më i bukur për një marrëdhënie që nuk u ndërtua mbi interesin, por mbi besimin. Dhe disa lidhje, edhe kur njerëzit largohen nga kjo jetë, nuk mbarojnë. Ato thjesht kalojnë në kujtesë.
Kur piketohej ndërtesa e Teqes së Baba Aliut
Ishte fundviti 2003 kur nisën matjet dhe piketimet për ndërtimin e Teqes së Alipostivanit. Baba Hekurani ia besoi këtë detyrë mikut të tij të ngushtë, Gëzim Muratit, së bashku me topografin këlcyras Maksi Sulo. Mund të duket si një detaj teknik, por në të vërtetë ky moment tregon shumë për nivelin e besimit që Baba Hekurani kishte tek njerëzit e tij më të afërt. Në një vepër që do të merrte një rëndësi të jashtëzakonshme për Alipostivanin dhe më gjerë, Gëzimi ishte aty që në hapat e parë.
Topografi Maksi Sulo dhe Gezim Murati. Viti 2003, matjet dhe piketimi per ndertimin e Teqes se Baba Aliut- Alipostivan.
EPOKA E BABA HEKURANIT DHE TEQJA EMBLEMATIKE E BABA XHAFERIT
Në Alipostivan, në Frashër, në teqenë e Cfratit, në dhjetëra tyrbe e mekane, gjurmët e një pune të gjatë të ringjalljes, ndërtimit dhe rindërtimit janë tashmë pjesë e peizazhit shpirtëror, historik dhe kulturor të Jugut dhe të Shqipërisë. Pas tyre qëndron një emër: Baba Hekuran Nikollari. Por harta e veprës së tij nuk përfundon këtu.
Në qytetin e Përmetit ndodhet një tjetër hapësirë e rëndësishme e traditës bektashiane: teqja e Baba Xhaferit. Një vend me peshë shpirtërore, historike dhe qytetare, i cili për një kohë të gjatë kishte humbur shkëlqimin dhe funksionin që meritonte.
Me përkushtim dhe angazhim të veçantë, Baba Hekurani ndërhyri enegjikisht dhe e ringjalli këtë hapësirë të shenjtë dhe historike duke i dhënë asaj një tjetër dinjitet.
Pamje nga teqja e Baba Xhaferit në Përmet, tregojne vlerat sublime te epokes se Baba Hekuranit
Por sot lind një pyetje që nuk mund të anashkalohet: Çfarë po ndodh me projektin e teqesë së Baba Xhaferit? Kjo pyetje nuk është ngritur vetëm nga Platforma. Ajo është drejtuar tek ne edhe nga besimtarë, qytetarë dhe njerëz të interesuar për fatin e kësaj hapësire të rëndësishme. Dhe pikërisht për këtë arsye, Platforma “Epoka e Baba Hekuranit” vendos ta trajtojë këtë çështje publikisht.
A KA EKZISTUAR VËRTET NJË PROJEKT?
Dikush që nuk e njeh historikun e teqesë së Baba Xhaferit dhe epokën e Baba Hekuran Nikollarit mund të pyesë me të drejtë: A ka pasur vërtet një projekt për ndërtimin dhe zhvillimin e saj? Përgjigjja është: Po.
Dhe nuk bëhet fjalë thjesht për një ide të hedhur në letër. Bëhet fjalë për një projekt të konkretizuar, të konceptuar me synimin për t’u zbatuar në praktikë. Dokumentet dhe pamjet e projektit e bëjnë këtë të verifikueshme. Pikërisht për këtë arsye, po e sjellim atë në vëmendjen e publikut.
Projekti i konceptuar nga Baba Hekurani për zhvillimin dhe rindërtimin e teqesë së Baba Xhaferit.
Në këtë rast, pamjet flasin vetë.
PLATFORMËS I TAKON TË HEDHË DRITË MBI FAKTET
Në ditët në vijim, Platforma “Epoka e Baba Hekuranit” do ta trajtojë më gjerësisht historikun e teqesë së Baba Xhaferit, projektin e konceptuar nga Baba Hekurani, vlerat e kësaj hapësire dhe rrugëtimin e projektit drejt zbatimit.
Do të publikojmë, në mënyrë të argumentuar:
• historikun e teqesë së Baba Xhaferit;
• dokumentet dhe pamjet e projektit;
• çfarë ishte parashikuar të ndërtohej;
• çfarë është realizuar;
• ku ndodhet sot projekti;
• cilat janë pengesat apo problematikat e evidentuara;
• dhe, mbi të gjitha, çfarë mund të bëhet që ideja e Baba Hekuranit të mos mbetet vetëm një projekt në letër.
Sepse një vepër e tillë nuk i përket vetëm së kaluarës. Ajo i përket edhe së ardhmes.
Epoka e Baba Hekuran Nikollarit
Kujtojmë. Dokumentojmë. Përcjellim.
Këto ditë gushti (2026), Platforma “Epoka e Baba Hekuran Nikollarit” hapi një hapësirë për njerëzit që e kishin njohur Baba Hekuranin të ndanin kujtimet, takimet dhe përvojat e tyre personale. Nuk ishte një kërkim për një përgjigje të vetme. Ishte një ftesë për të dëgjuar njerëzit. Dhe përgjigjet erdhën nga profile të ndryshme: profesionistë, familjarë, vizitorë të teqeve, njerëz që e kishin njohur prej vitesh dhe të tjerë që kishin pasur vetëm një takim të shkurtër me të. Por, pavarësisht ndryshimit të përvojave, në rrëfime shfaqeshin vazhdimisht disa tipare.
Fjala që mbahej mend
Shumë prej atyre që folën nuk kujtuan ligjërata të gjata. Kujtuan një fjali,një këshillë, një porosi,një përgjigje të thjeshtë. Për dikë ishte këshilla për të respektuar njerëzit e moshuar.
Për dikë tjetër ishte nxitja për të mësuar e për të punuar. Për një tjetër ishte një fjalë që lidhej me familjen, jetën apo një vështirësi personale. Në disa dëshmi përsëritej e njëjta ide: fliste pak, por fjala e tij mbetej gjatë.
Baba Hekuran Nikollari dhe Ida Saliu
Njeriu përballë tij ishte i rëndësishëm
Në rrëfime të ndryshme, njerëzit kujtojnë mënyrën se si i priste.
Punëtorin.
Vizitorin.
Të moshuarin.
Të riun.
Njeriun në vështirësi.
Njeriun e një besimi tjetër.
Një prej dëshmive e përmbledh këtë kujtim me një fjali të thjeshtë: “Për Baba Hekuranin, të gjithë ishin njësoj.” Një tjetër kujton se edhe kur merrte diçka për vete, mendimi i tij shkonte te njerëzit që punonin ( pa xhep e pa brez). Fjala është për anën financiare. Në këto rrëfime, Baba Hekurani shfaqet jo vetëm si figurë e teqesë, por si dikush që e shihte marrëdhënien me tjetrin si pjesë të misionit të tij. Alipostivani, Frashëri dhe hapësirat e tjera shpirtërore nuk kujtohen vetëm si vende të shenjta. Për shumë prej pjesëmarrësve, ruajnë të freskët në memorje kujtimin për Baba Hekuranin
Teqeja.
Njerëzit.
Puna.
Rregulli.
Mikpritja.
Vizitorët.
Disa e kujtojnë vendin siç ishte dikur dhe ndryshimin që ndodhi me kalimin e viteve. Të tjerë kujtojnë jo vetëm ndërtesat, por atmosferën që krijohej rreth tyre. Dhe kjo është një nga veçoritë e dëshmive: njerëzit nuk flasin vetëm për atë që Baba Hekurani ndërtoi, por edhe për atë që ai krijoi rreth asaj që ndërtoi.
Një klerik që respektonte edhe besimin e tjetrit
Një nga dëshmitë më domethënëse erdhi nga një person i besimit ortodoks. Ajo që i kishte bërë përshtypje nuk ishte vetëm mikpritja. Ishte mënyra se si Baba Hekurani e shihte një besim tjetër. Në fund të takimit, ai i tha: “Të bekoftë Teqeja e Alipostivanit dhe Kisha e Shën Kollit.” Për dëshmitarin, kjo ishte diçka e pazakontë dhe e paharrueshme. Sakaq, po në këtë linje, një gazetare kujton se në bisedat për fetë e tjera ai dëgjonte, e vlerësonte dhe i trajtonte me respekt. Janë episode të ndryshme, por mbajnë të njëjtën frymë.
Nga një takim i shkurtër mund të mbetet një përshtypje e gjatë
Jo të gjithë pjesëmarrësit e kishin njohur nga afër për vite. Disa e kishin takuar vetëm një herë. Megjithatë, edhe në këto dëshmi të shkurtra shfaqen disa përshkrime të përsëritura: urtësi, qetësi, mirësi, peshë e fjalës, energji pozitive. Një takim i shkurtër mund të mos krijojë një histori të gjatë. Por mund të krijojë një kujtim.
Kujtesa nuk është gjithmonë njësoj
Disa njerëz flasin për punën. Disa për familjen. Disa për një këshillë.
Disa për teqenë.
Disa për një moment të vështirë kur Baba Hekurani u gjende pranë tyre.
Disa flasin për besimin.
Disa për një buzëqeshje.
Disa për një fjalë që nuk e kanë harruar.
Dhe pikërisht kjo e bën të veçantë materialin e mbledhur.
Nuk kemi një kujtim të vetëm për Baba Hekuranin. Kemi shumë kujtime që, së bashku, krijojnë një portret njerëzor.
Çfarë tregojnë këto dëshmi?
Ndoshta përgjigjja më e bukur është se njerëzit nuk e kujtojnë vetëm për atë që ishte.
E kujtojnë për atë që u la atyre.
Një këshillë.
Një besim.
Një ndihmë.
Një kujtim.
Një ndjesi paqeje.
Një shtysë për të ecur përpara.
Dhe kjo është arsyeja pse pyetësori i Platformës nuk ishte thjesht një mbledhje përgjigjesh. Ishte një mënyrë për të hapur një dritare mbi kujtesën njerëzore të një figure që tashmë i përket edhe historisë së atyre që e njohën dhe që shërben si reference brezash.
AUTORITETI, ADMINISTRIMI DHE KOMUNITETI
Nga kujtesa personale te dëshmia kolektive
...kujtesa personale, kur mblidhet dhe analizohet së bashku me dëshmi të tjera, mund të shndërrohet në dokument të kujtesës kolektive dhe historike.
Platforma dixhitale Epoka e Baba Hekuran Nikollarit hap një pyetësor publik në kuadër të dokumetimit sa më të plotë të misionit shpirtëror, personalitetit, veprës dhe trashëgimisë së Baba Hekuran Nikollarit. Ky pyetësor u drejtohet veçanërisht atyre që kanë pasur mundësi ta takojnë nga afër Baba Hekuranin, të vizitojnë Teqenë e Alipostivanit dhe të Frashërit apo vende të tjera të shenjta ku ai ushtroi veprimtarinë e tij shpirtërore, komunitare dhe organizative.
Qëllimi është të dëgjohet përvoja e njerëzve.
Çfarë panë ?
Çfarë përjetuan?
Çfarë u bëri përshtypje në mënyrën se si Baba Hekurani drejtonte, administronte, punonte dhe sillej me njerëzit? Këto përgjigje kanë një rëndësi të veçantë sepse Platforma synon të shqyrtojë jo vetëm veprat e realizuara, por edhe mënyrën e funksionimit që qëndronte pas tyre.
Çfarë po kërkojmë të kuptojmë?
Gjatë punës në terren nga ana e stafit të platformës janë evidentuar disa dimensione të përsëritura të veprimtarisë së Baba Hekuranit:
• autoriteti dhe marrëdhënia me njerëzit;
• transparenca dhe administrimi;
• puna dhe disiplina;
• barazia dhe mungesa e ndasive;
• shërbimi ndaj komunitetit;
• vizioni dhe investimi në trashëgimi;
• organizimi, standarti dhe modeli;
• aftësia për të mobilizuar njerëz dhe burime në funksion të veprës.
Në këtë kontekst një dokumentim sa më profesionan do të ishtë funksional duke dëgjuar edhe ata që e kanë përjetuar realitetin e epokës së Baba Hekuranit. Prandaj, kjo fazë synon të mbledhë vlerësime dhe dëshmi nga njerëzit që kanë pasur kontakt të drejtpërdrejtë me këtë realitet.
Kliko
Merrni pjesë
Nëse e keni takuar Baba Hekuranin, keni vizituar Alipostivanin, Frashërin apo një nga hapësirat ku ai veproi, përvoja juaj ka vlerë për këtë dokumentim të misionit shpirtëror të Baba Hekuran Nikollarit. Pse? Sepse kujtesa personale, kur mblidhet dhe analizohet së bashku me dëshmi të tjera, mund të shndërrohet në dokument të kujtesës kolektive dhe historike.
KUJTESA
BABA HEKURAN NIKOLLARI DHE PËRPUTHJA E FJALËS ME VEPRËN
I
Ka njerëz që flasin për vlerat. Ka të tjerë që i kthejnë vlerat në vepër. Baba Hekuran Nikollari ishte nga ata personalitete që jo vetëm e tha, por e bëri. Çfarë premtoi, e realizoi; çfarë nisi, e çoi përpara; dhe atë që ndërtoi, e tejkaloi me vizionin për të lënë pas standarde dhe modele që duhet të përvetësohen.
Ai fliste për shërbimin dhe ofronte shërbime. Fliste për besimin dhe krijonte marrëdhënie besimi. Fliste për komunitetin dhe investonte në komunitet. Fliste për trashëgiminë dhe punonte për ta ruajtur, ringjallur dhe bërë sërish pjesë të jetës së njerëzve. Fliste për thjeshtësinë dhe e lidhte autoritetin me një mënyrë të thjeshtë jetese. Fliste për përgjegjësinë dhe e përkthente atë në punë konkrete. Fliste për kombin dhe realizonte projekte strategjike. Këtu qëndron një nga dimensionet më të rëndësishme të figurës dhe personalitetit të tij: koherenca ndërmjet fjalës dhe veprës.
II
Nga fjala te vepra. Nga deklarimi te rezultati. Nga autoriteti moral te legjitimiteti i fituar. Rrugët, teqetë, hapësirat e rikthyera në jetë, marrëdhëniet e krijuara me njerëzit, ndërmjetësimi, kujdesi për komunitetin dhe ruajtja e trashëgimisë nuk qëndrojnë si episode të shkëputura. Të marra së bashku, ato krijojnë një vijë të dallueshme ndërmjet bindjes, fjalës dhe veprimit. Prandaj, kur sot flasim për trashëgiminë e tij, nuk flasim vetëm për atë që la pas. Flasim për një standard.
Një standard ku fjala duhet të ketë përgjegjësinë e veprës. Ku autoriteti duhet të shoqërohet me shërbim. Ku besimi duhet të fitohet dhe jo të kërkohet. Ku trashëgimia nuk ruhet vetëm duke e kujtuar, por duke e bërë të jetojë. Dhe ndoshta kjo është pyetja më e fortë që figura e Baba Hekuranit i lë kohës sonë: Çfarë vlere ka fjala, nëse nuk bëhet vepër? Në jetën e tij, përgjigjja nuk ishte një tjetër fjalim. Ishte vepra.
KUJTESA
PESHA E FJALËS
“Njeriu duhet ta mendojë mirë fjalën para se ta thotë, sepse fjala është pasqyra e moralit dhe e përgjegjësisë së tij.”
- Baba Hekuran Nikollari
Në filozofinë e misionit të tij, në predikim, në veprën konkrete, në komunikimin me njerëzit, në bashkëbisedimet dhe udhëzimet e tij, fjala zinte një vend të veçantë. Por fjala, për Baba Hekuranin, nuk ishte retorikë. Nuk ishte mënyrë për të bërë përshtypje. Ishte përgjegjësi. Ajo kishte peshë sepse pas saj qëndronte karakteri i njeriut që e shqiptonte.
Në rastin e tij, kjo marrëdhënie merr një kuptim edhe më të fortë: fjala dhe vepra nuk qëndronin në dy plane të ndara. Ajo që thoshte duhej të gjente shprehjen e saj në veprim.
Prandaj, një nga tiparet që del vazhdimisht në dëshmitë dhe në veprimtarinë e tij është përputhja midis asaj që predikonte dhe asaj që praktikonte.
Fjala merrte peshë nga vepra.
Dhe vepra i jepte besueshmëri fjalës.
Një mësim për të rinjtë
Kjo thënie merr një dimension të veçantë sepse është artikuluar në një bashkëbisedim me të rinj. Në atë bisedë, pesha e fjalës nuk lidhej vetëm me mënyrën se si njeriu shprehet, por me karakterin që ndërton përmes mënyrës se si flet dhe sillet me të tjerët.
Mesazhi ishte i thjeshtë, por thelbësor: para se të flasësh, duhet të mendosh për pasojën e fjalës. Fjala mund të afrojë, por mund edhe të ndajë.
Mund të pajtojë, por mund edhe të nxisë konflikt. Mund të ndërtojë besim, por mund edhe ta shkatërrojë atë. Prandaj, në këtë këndvështrim, përgjegjësia për fjalën është edhe përgjegjësi për marrëdhënien me tjetrin.
- Të mos nxitet urrejtja.
- Të mos krijohen ndasi.
- Të mos poshtërohet tjetri.
- Të mos përdoret fjala për të lënduar, përçarë apo manipuluar.
Por të përdoret për të ndërtuar mirëkuptim, respekt dhe bashkëjetesë.
Kjo e bën këshillën e tij veçanërisht të rëndësishme për brezin e ri. Sepse karakteri nuk ndërtohet vetëm nga veprat e mëdha. Ai ndërtohet edhe nga fjalët e vogla që themi çdo ditë.
Fjala si përgjegjësi morale
Në këtë kuptim, “pesha e fjalës” është shumë më tepër se një këshillë për komunikimin. Ajo është një etikë e marrëdhënies me tjetrin. Njeriu duhet të mendojë para se të flasë, jo nga frika e fjalës, por nga respekti për pasojat që ajo mund të ketë. Pikërisht këtu fjala lidhet me karakterin: mënyra se si flasim tregon se çfarë përgjegjësie mbajmë ndaj vetes dhe ndaj të tjerëve. Dhe ndoshta këtu qëndron edhe një nga arsyet pse fjala e Baba Hekuranit ka mbetur në kujtesën e atyre që e kanë dëgjuar. Sepse Baba Hekurani nuk kërkonte që fjala të ishte e bukur.Kërkonte që të ishte e vërtetë. Dhe mbi të gjitha, që pas saj të qëndronte vepra.
KUJTESA
BESIMI, ATDHEU DHE KUJTESA HISTORIKE
Besimi, atdheu dhe kujtesa historike përbënin një trekëndësh themelor mbi të cilin Baba Hekuran Nikollari mbështeti misionin e tij. Edhe pse figura e tij lidhet ngushtë me përvojën shpirtërore dhe me dimensionin e jashtëzakonshëm mistik të klerikut, në veprimtarinë e tij një vend të rëndësishëm zinte forcimi i ndjenjës kombëtare dhe ruajtja e kujtesës historike.
Një nga thëniet e tij që e shpreh më qartë këtë mënyrë të menduari është: “Shqipëria dhe bektashizmi ngjajnë me enët kimike që janë ndërvarur nga njëra-tjetra.” Në këtë formulim përmblidhet një ide themelore e filozofisë së tij: bektashizmi shqiptar dhe Shqipëria nuk mund të trajtohen si dy realitete të shkëputura. Besimi, për të, kishte një dimension shpirtëror, por njëkohësisht edhe historik, kulturor dhe kombëtar.
Frashërllinjtë dhe kujtesa e kombit
Kjo mënyrë të menduari shfaqet edhe në vlerësimin që Baba Hekuran Nikollari i bënte Frashërllinjve: “Frashërllinjtë hartuan projektin politik shtetëror dhe kombëtar të Shqipërisë.” Për të, Frashërllinjtë nuk ishin vetëm figura të një të shkuare të lavdishme. Ata përfaqësonin një pikë referimi për mënyrën se si kultura, mendimi, besimi dhe vetëdija kombëtare u ndërthurën në formësimin e Shqipërisë. Prandaj edhe Frashëri nuk ishte për të vetëm një vend historik. Ishte një vend i kujtesës kombëtare, një hapësirë ku historia duhej të ruhej dhe të transmetohej te brezat që vinin.
Kjo shpjegon edhe një pjesë të rëndësishme të veprimtarisë së tij. Ringritja e teqeve, kujdesi për vendet e shenjta, lidhja me Frashërin dhe traditën bektashiane, krijimi i hapësirave komunitare dhe puna për ruajtjen e trashëgimisë nuk ishin veprime të shkëputura nga njëra-tjetra. Ato ishin pjesë e të njëjtit vizion.
Nga besimi tek përgjegjësia
Në filozofinë e Baba Hekuranit, besimi nuk nënkuptonte tërheqje nga jeta shoqërore. Përkundrazi: Besimi duhej të prodhonte përgjegjësi. Përgjegjësia duhej të kthehej në veprim. Dhe veprimi duhej t’i shërbente njeriut, komunitetit dhe atdheut. Kjo është edhe mënyra më e plotë për të kuptuar një tjetër shprehje që lidhet me filozofinë e tij: “Pa Atdhe nuk ka Fe.” Kjo nuk ishte thjesht një frazë identitare apo patriotike. Ishte një parim që duhej të merrte kuptim përmes veprës. Në këtë këndvështrim, kujdesi për njeriun, komunitetin, historinë dhe vendin nuk qëndronte jashtë misionit shpirtëror. Përkundrazi, ishte një prej mënyrave përmes të cilave ky mision bëhej i prekshëm në jetën e përditshme.
Trashëgimia nuk ruhet vetëm duke e kujtuar
Këtu qëndron një nga veçoritë më të rëndësishme të modelit të Baba Hekuranit. Ai nuk u mjaftua të fliste për trashëgiminë. E ktheu trashëgiminë në vepër. Ringritja e institucioneve fetare, kujdesi për vendet e shenjta, lidhja me Frashërin dhe traditën bektashiane, krijimi i hapësirave komunitare dhe puna e vazhdueshme në shërbim të njerëzve ishin mënyra konkrete për ta mbajtur gjallë një trashëgimi që rrezikonte të mbetej vetëm në kujtesë.
Në këtë kuptim, dimensioni kombëtar i figurës së Baba Hekuranit nuk qëndron vetëm në atë që tha, por në marrëdhënien ndërmjet fjalës dhe veprës. Ai e shndërroi kujtesën në përgjegjësi dhe përgjegjësinë në veprim.
KUJTESA
Historiku, identiteti, vlerat shpirtërore dhe kombi
Për shikuesit dhe ndjekësit e platformës “Epoka e Baba Hekuran Nikollarit”, risjellim në kujtesë një pjesë nga intervista me zë dhe figurë e këtij kleriku epokal në jetën shpirtërore dhe shoqërore dhe kombëtare.
Në këtë intervistë (Nëntor 2019), Baba Hekuran Nikollari trajton kontekstin dhe rolin historik të Teqesë së Alipostivanit një qytezë unike shpirtërore e ndërtuar dhe e zhvilluar nën përkujdesjen e tij.
Gjithashtu, ai ndalet tek rëndësia e vlerave shpirtërore universale, duke përcjellë mesazhe me domethënie të thellë për:
•bashkëjetesën fetare
•unitetin shoqëror
•vendosjen e interesit kombëtar mbi çdo ndarje
Këto reflektime e vendosin figurën e tij në një dimension që tejkalon funksionin fetar, duke e shndërruar në një klerik epokal dhe patriot të madh të kombit. Për më shumë, ndiqni intervistën e plotë të Baba Hekuran Nikollari dhënë për TVSH Gjirokastër në nëntor të vitit 2019.
EDITORIAL
“Ruaji, o Zot, se nuk dinë çfarë bëjnë!”
Edhe durimi ka një kufi. Kjo vlen për ata që, në mënyrë tinëzare, përpiqen të sulmojnë, intimidojnë dhe shantazhojnë një institucion platformën dixhitale “Epoka Baba Hekuran Nikollari”. Paradoksi qëndron në faktin se disa prej tyre, të mllefosur nga përmbajtja e suksesshme dhe raporti i konsoliduar me opinionin publik, vijojnë prej ditësh e javësh të përdorin forma penguese dhe marifete të ulëta.
Në rrethana të tilla, kushdo do të kishte reaguar menjëherë. Megjithatë, në rastin tonë kemi zgjedhur të ndjekim dy parime thelbësore: së pari, atë të Baba Hekuranit, i cili këshillonte gjithmonë maturi, qetësi dhe durim; së dyti, thënien: “Ruaji, o Zot, se nuk dinë çfarë bëjnë!”
Dhe në të vërtetë, nuk dinë çfarë bëjnë, sepse nuk kuptojnë atë që është e qartë: nuk ekziston intrigë, insinuatë apo shantazh që mund të ndalë aktivitetin dhe misionin e kësaj platforme. Në fund të fundit, kujt i pengon një platformë që ndërton, dokumenton dhe i shërben së vërtetës?
Megjithatë, nëse ata që veprojnë pas “perdes” nuk vetëdijësohen, do të përballen me atë që u takon: demaskimin publik. Sepse kur përpjekjet, tendencat dhe marifetet nuk reshtin, bëhet e domosdoshme një reagim për t’i paraprirë çdo zhvillimi të mëtejshëm.
Kundërpërgjigjja jonë është e qartë dhe e pakundërshtueshme: identifikim, prova, fakte dhe argumente. Ne e dimë kush janë, si veprojnë dhe cilat janë arsyet që i shtyjnë të pengojnë ecurinë e platformës.
Megjithatë, në këtë fazë, zgjedhim të mbajmë një qëndrim paralajmërues. Nuk dëshirojmë përshkallëzim të situatës, sepse në fund të ditës një e vërtetë mbetet e pandryshueshme:
Platforma triumfon.
AKTUALITET
Frashëri: Nevoja për të ndjekur modelin e Baba Hekuran Nikollarit
Në drejtim të platformës Epoka Baba Hekuran Nikollari kanë ardhur në mënyrë të vazhdueshme kërkesa për riaktualizimin e temës së Frashërit këtij tempulli të dijes, gjuhës dhe identitetit kombëtar shqiptar. Ndjekës të platformës, operatorë turistikë, bashkëatdhetarë nga diaspora, si dhe qytetarë nga Kosova dhe Maqedonia e Veriut, ngrenë shqetësimin për neglizhencën institucionale që e ka lënë Frashërin në një gjendje të thellë harrese. “Të paktën rrugën të bëjnë që të kemi mundësi të vizitojme kryeqendrën historike të kombit”- thonë qytetarët.
Reagimet e publikut dhe koha e artë e Baba Hekuranit
Reagimet e ardhura nga publiku shoqërohen gjithnjë e më shpesh me një thirrje të qartë: rikthimin tek koha e artë dhe modeli i Baba Hekuran Nikollarit. Një bashkëatdhetar me banim në Shtetet e Bashkuara të Amerikës shprehet: “Është e pafalshme dhe e patolerueshme që të lihet në harresë djepi i kombit Frashëri”. Në këtë linjë, ai u bën thirrje institucioneve lokale dhe qendrore të marrin shembull nga vizioni dhe veprimi i Baba Hekuranit, i cili në kohën e tij i dha jetë kësaj hapësire të shenjtë kombëtare.
Sipas këtij qëndrimi, Baba Hekuran Nikollari nuk ishte vetëm një klerik, por një vizionar largpamës, i cili riktheu dritën në një hapësirë të zhytur në errësirë, duke ringjallur aktivitetet kulturore, historike dhe shkencore. Një tjetër ndjekës thekson se ai e konsideronte Frashërin si vendin e mendjes, dijes, arsimit, patriotizmit dhe identitetit kombëtar.
Çfarë do të thotë të ndjekësh modelin e një kleriku epokal?
Të ndjekësh modelin e Baba Hekuran Nikollarit nuk është thjesht një referencë morale apo retorike. Ai përfaqëson një standard konkret veprimi. Ky model kërkon vullnet, përgjegjësi dhe mbi të gjitha zbatim praktik të projekteve, përmes një pune serioze dhe të përkushtuar.
Në rastin konkret të rrugës Piskovë–Frashër, ndjekja e këtij modeli nënkupton një angazhim të drejtpërdrejtë institucional: investim real, ndjekje të vazhdueshme të punimeve dhe përfundim të projektit. Me fjalë të thjeshta, do të thotë të ndërtohet rruga që të çon drejt një prej vatrave më të rëndësishme të identitetit kombëtar shqiptar.
Institucionet lokale dhe ato shtetërore, edhe nëse nuk mund të arrijnë nivelin e vetmohimit, kreativitetit dhe vizionit të Baba Hekuranit, mund dhe duhet të ndjekin shembullin e tij në një element thelbësor: ai ishte një njeri i veprave të përfunduara dhe i fjalës së mbajtur. Nuk preferonte retorikën boshe dhe as komoditetin e “kolltukut”; përkundrazi, ishte i pranishëm në terren, duke ndjekur në çdo fazë ecurinë e punimeve.
Janë dhjetëra dëshmitarë që konfirmojnë vetmohimin dhe sakrificën e tij. Baba Hekuran Nikollari jo vetëm që inicoi dhe financoi projekte, por edhe i ndoqi ato në detaj, deri në realizimin e plotë. Një ndër dëshmitarët e kësaj përvoje është Ergato Mehmeti, inspektor i zonave të mbrojtura në Parkun e Dangëllisë, i cili ka vëzhguar nga afër procesin e rindërtimit të rrugës së Frashërit gjatë asaj periudhe.
Për më shumë mbi këtë dëshmi, mund të ndiqni intervistën e realizuar nga koordinatorja Anxhela Beqaraj me inspektorin e zonave të mbrojtura, Parku i Dangëllisë.
Frashëri sot - një thirrje për veprim
Sot, më shumë se kurrë, Frashëri ka nevojë për një qasje të re për një rikthim tek vizioni, përgjegjësia dhe përkushtimi që karakterizoi epokën e Baba Hekuran Nikollarit. Nuk mjafton vetëm kujtesa dhe respekti për të kaluarën; kërkohet veprim konkret për të rikthyer këtë qendër në dinjitetin që i takon.
Frashëri nuk është vetëm një destinacion gjeografik. Ai është një simbol i identitetit kombëtar, një pikë referimi e historisë dhe kulturës shqiptare. Dhe si i tillë, ai meriton të jetë në qendër të vëmendjes institucionale dhe shoqërore. Rikthimi i tij në hartën e zhvilllimit nuk është thjesht një nevojë lokale është një detyrim kombëtar.
AKTUALITET
Një kryevepër kujtese, respekti dhe vazhdimësie në Teqen e Alipostivanit
Punimet për ndërtimin e Tyrbes së Baba Hekuran Nikollarit ecin me ritme të shpejta
Në Teqen e Alipostivanit, një nga vendet më të rëndësishme të kujtesës shpirtërore dhe historike të Epokës së Baba Hekuran Nikollarit, punimet për ndërtimin e Tyrbes së tij po vijojnë me ritme të shpejta dhe me një përkushtim të veçantë.
Kjo vepër, e menduar si një hapësirë nderimi dhe kujtese për figurën e Baba Hekuran Nikollarit, po merr formë dita-ditës, duke u shndërruar në një tjetër element të rëndësishëm të qytezës shpirtërore të krijuar prej tij ndër vite.
Zbatues i projektit të ndërtimit është Elban Elmazi, një profesionist me përvojë të gjerë në realizimin e veprave të këtij karakteri, i cili ka qenë i angazhuar edhe në projekte të tjera të zhvillimit dhe transformimit të hapësirave të Teqes së Alipostivanit. Sipas tij, punimet po ecin sipas planifikimit dhe standardeve të përcaktuara.
Në gjurmët e parimeve të Baba Hekuranit
“Punimet për ndërtimin e Tyrbes po vazhdojnë sipas parashikimeve tona. Kam besim të plotë te grupi i punës, i cili është angazhuar me përkushtim maksimal në realizimin e kësaj vepre të rëndësishme”, shprehet Elban Elmazi.
Ai thekson se i gjithë procesi i ndërtimit do të udhëhiqet nga të njëjtat parime që karakterizuan çdo vepër të Baba Hekuran Nikollarit: profesionalizëm, saktësi, pastërti, cilësi dhe korrektësi.
“Do të përpiqemi që çdo detaj i projektit të zbatohet me përpikëri. Kjo është një vepër me një përgjegjësi të veçantë dhe një projekt që, sipas vlerësimit tim profesional, është vërtet brilant”, shton zbatuesi i projektit.
Ndërtimi i Tyrbes së Baba Hekuran Nikollarit nuk është vetëm një proces arkitektonik, por një akt kujtese dhe vazhdimësie. Ajo do të jetë një hapësirë ku ndërthuren historia, besimi dhe mirënjohja ndaj një figure që la gjurmë të rëndësishme në jetën shpirtërore dhe komunitare të kësaj treve.
Në Alipostivan, aty ku ndër vite u ndërtua një histori e veçantë përkushtimi, kjo Tyrbe po ngrihet si një simbol i respektit për një epokë dhe për një njeri që e lidhi besimin me veprën, fjalën me përgjegjësinë dhe misionin shpirtëror me shërbimin ndaj.
KUJTESA
Vëllazëria si vlerë në praktikë: Një kujtesë nga epoka e Baba Hekuranit
Një nga cilësitë më të spikatura të Baba Hekuranit ishte respekti dhe vlerësimi për vëllezërit e hakut. Ai nuk e shihte këtë si një parim teorik por si një mënyrë jetese. Sipas bashkëpunëtorëve të tij, ai gjithmonë fliste me përulësi për dervishët dhe baballarët, duke përsëritur shpesh se: vëllazëria dhe miqësia janë themeli i kohezionit të brendëshëm në traditën bektashiane. Dhe ky nuk ishte vetëm një mesazh ishte një realitet që ai e ndërtonte çdo ditë.
Një moment i tillë mbetet vizita e 20 nëntorit 2021, kur Baba Hekurani, së bashku me myhibët dhe miq të tij, shkoi në Teqenë e Melanit për të uruar Baba Myrtezain me rastin e emërimit si Baba i teqesë. Ata që ishin të pranishëm e kujtojnë ende sot jo si një vizitë të zakonshme, por si një takim ku respekti, mikpritja dhe fryma vëllazërore merrnin formë të gjallë.
Atmosfera e një vizite
Ne Teqenë e Melanit, 20 Nentor 2021
Ajo ditë kishte një ritëm të veçantë. Fjalët rridhnin natyrshëm, batutat sillnin buzëqeshje, dhe mbi të gjitha një ndjenjë e qetë përkatësie mbushte çdo hapësirë. Ishte një atmosferë që nuk përshkruhet lehtë, por ndihet: si një kujtim i ngrohtë që mbetet gjatë në shpirt.
Në atë mjedis, kënga nuk ishte thjesht këngë ishte lidhje. Baba Hekurani, me dashurinë e tij për muzikën dhe këngën bektashiane, i dha zë atij momenti, duke kënduar një këngë e cila ishtë krijuar qëmoti për Baba Rexhebin. Zëri u përzie me emocionin, dhe çasti u kthye në kujtesë.
Ata që patën fatin të qëndronin pranë tij, nuk morën vetëm dije por përjetim. Sepse ai nuk mësonte vetëm me fjalë, por me udhëtime, me përjetime, me jetë. Ai e lidhte historinë me vendin, dijen me përvojën, dhe njerëzit me njëri-tjetrin. Dhe pikërisht këtu qëndron forca e trashëgimisë së tij: jo vetëm në atë që la pas por në mënyrën si i bëri njerëzit të ndihen bashkë.
Këngë kushtuar emblemës së bektashizmit shqiptar dhe patriotit të shquar, Baba Rexhebit
EDITORIAL
Trashëgimia si sistem vlerash
Dimensioni i vërtetë i një figure epokale
Në thelb të veprës dhe vizionit të Baba Hekuranit qëndronte mesazhi i qartë: uniteti. Ai ndërtoi dhe promovoi: miqësinë, vëllazërinë, paqen, mirësinë, dashurinë dhe respektin mes njerëzve Një nga vlerat më universale që ai ndërtoi dhe përçoi ishte marrëdhënia ndërnjerëzore.
Një model i rrallë në shoqëritë e tranzicionit
Rëndësia e një figure epokale nuk matet vetëm nga madhësia e asaj që ndërton, por mbi të gjitha nga kohëzgjatja e ndikimit që krijon. Pikërisht këtu qëndron kuptimi i trashëgimisë së Baba Hekuran Nikollarit: ndër të tjera, ai ndërtoi një sistem vlerash me të cilat njerëzit orientohen.
Baba Hekuran Nikollari përfaqëson një rast të rrallë në një shoqëri tranzicioni. Ai vendosi një sistem të qartë rregullash dhe parimesh që nuk janë vetëm për t’u kujtuar, por për t’u vlerësuar dhe marrë si shembull: menaxhim, administrim, disiplinë dhe komunikim. Në thelb të këtij modeli qëndronte ndërtimi i marrëdhënieve të shëndetshme ndërnjerëzore një nga shtyllat më të forta të veprës së tij.
Mesazhi i përçuar përmes veprës
Ai nuk predikoi thjesht me fjalë, por me shembull: punë, përkushtim, djersë dhe sakrificë. Çdo veprim dhe çdo mendim i tij ishte në funksion të një qëllimi më të madh: ruajtjes dhe zhvillimit të trashëgimisë kulturore, historike dhe ndërbrezore. Për këdo që i përket kësaj epoke, e ka detyrë morale: të rikujtojë parimet e tij dhe të vlerësojë trashëgiminë që ai la pas.
Trashëgimia si referencë e së tashmes dhe së ardhmes
Trashëgimia e tij nuk është një kapitull i mbyllur. Ajo mbetet një referencë e gjallë për të tashmen dhe për të ardhmen.
Baba Hekuran Nikollari ndërtoi:
• vepra konkrete që dëshmojnë vizionin e tij
• institucione që pasqyrojnë mënyrën e tij të organizimit
• dhe mbi të gjitha, një standard sjelljeje dhe uniteti.
KUJTESA
TREGONI PJEKURI DHE LEXONI ME MENÇURI!
“Jo gjithkush që i mbushet mendja mund të vijë e të thotë: ‘hajde po ndërtoj dhe drejtoj një teqe’. JO! Këtu në Alipostivan asgjë nuk është e rastësishme dhe as tekë e dikujt. Gjithçka buron nga fryma e Zotit. Vetëm Ai e di cili, kur dhe si.”
-Baba Hekuran Nikollari
Pse rikthehet kjo thënie
Platforma e konsideron të nevojshme rikthimin e kësaj pjese nga intervista e Baba Hekuran Nikollarit, dhënë për “TV Gjirokastrën” në vitin 2019. Ky rikujtim vjen për të vendosur qartësi në një kohë ku hasen keqinterpretime dhe përdorime të papërgjegjshme të fjalëve me peshë shpirtërore.
Kuptimi i vërtetë i misionit
Në vizionin e Baba Hekuranit, drejtimi i një teqeje nuk është ambicie personale dhe as dëshirë individuale. Ai është një mision që buron nga një rend më i lartë, një thirrje që nuk përcaktohet nga njeriu, por nga Zoti.
Intervistë RTSH Gjirokastra, 2019
Keqpërdorimi i fjalës “amanet”
Sot vihet re një përdorim i shpeshtë dhe i pasaktë i fjalës “amanet”. Kjo fjalë, me peshë të veçantë në traditën shpirtërore, nuk mund të përdoret pa kriter dhe pa përgjegjësi. Në leksikun e Baba Hekuran Nikollarit, ajo përdorej vetëm në një rast të qartë dhe të dokumentuar:
rindërtimi i Teqesë historike të Frashërit si një “amanet nga Dede Reshati”. Çdo përdorim tjetër jashtë këtij konteksti nuk përfaqëson mendimin dhe trashëgiminë e tij.
Detyrimi për të ruajtur trashëgiminë
Respektimi i fjalës dhe veprës së tij është një detyrim moral. Të ruash të pastër imazhin e një SHENJTORI dhe kleriku me përmasa shpirtërore, historike dhe kombëtare, do të thotë të tregosh përgjegjësi ndaj së vërtetës.
Një thirrje për reflektim
Le të shërbejë kjo si një thirrje e qartë: të veprojmë me pjekuri, të flasim me mençuri dhe të ruajmë me dinjitet e përulësi e pastërti trashëgiminë e tij ashtu siç ishte vetë ai.
KUJTESA
Baba Hekurani ishte busull orientuese për të rinjtë
“Dialogjet me Baba Hekuranin shndërroheshin në leksione jete, ku logjika dhe racionaliteti ishin parësore.”
Një bisedë telefonike mjaftoi që pjesëtarët e stafit të Platformës të takonin, në këto ditë të nxehta korriku në Durrës, Amantia Duçkën e cila i përket gjeneratës së Epokës së Baba Hekuran Nikollarit. Sot studente e stomatologjisë në vitin e katërt, ajo shprehet se është një ndër dhjetëra e qindra të rinj që janë bekuar dhe frymëzuar nga ky klerik i jashtëzakonshëm.
Duke e ditur qëllimin e takimit, Amantia kishte gërmuar paraprakisht në arkivën e saj personale.
Momenti kur Baba Hekurani i vendos
emrin Amantia.Gusht,2005, Durrës
“Kjo foto i përket vitit 2005. Sapo kisha lindur,” - tregon ajo, dhe me krenari shton se kjo fotografi flet shumë për jetën e saj. “Është momenti kur Baba Hekurani më vendosi emrin Amantia.”
Shpjegimi i emrit erdhi vite më vonë, kur ajo ishte 11 vjeç. “Në një drekë me Baba Hekuranin dhe familjen time, ai më pyeti: ‘E di kuptimin e emrit tënd?’ Ula kokën, sepse nuk e dija. Ai buzëqeshi dhe më tha: ‘Emri yt ka dy kuptime: i pari lidhet me qytetin antik me rrënjë të lashta ilire, që ndodhet në rrethinat e Vlorës; dhe i dyti përmbledh dashurinë universale të Zotit.’
Fjala e tij peshonte shumë
“Baba Hekurani ishte një busull orientuese për të rinjtë. Kur duhej të merrja vendime për shkollën, punën apo jetën personale, mjaftonte një vështrim ai dinte gjithmonë të orientonte dhe të qartësonte situatat. Dialogjet me të shndërroheshin në leksione jete, ku logjika dhe racionaliteti ishin parësore. Ai na mësonte: ‘‘Mendo me mendje, vepro me zemër. Zemrën hape për njerëzit që t’u shërbesh dhe t’i ndihmosh.
Mund egon dhe qëndro larg veprimeve të dëmshme. Vendimet merrini me bindje, logjikë dhe arsye.” Ai e mendonte mirë çdo fjalë para se ta thoshte. “Pesha e fjalës ka lidhje me moralin dhe karakterin e njeriut,” - thoshte shpesh. Besonte se askush nuk është i pagabueshëm, por njeriu duhet të ketë kurajën të pranojë gabimet dhe të hapë zemrën. Në këtë mënyrë, ai përdorte një metodologji të thjeshtë, por shumë efikase për ndërtimin e një shoqërie të shëndetshme.
Një udhërrëfyes për brezin e ri
Baba Hekurani fliste pak, por çdo fjalë kishte peshë të jashtëzakonshme. Fjalët e tij shërbenin në mijëra raste ishin njëkohësisht hyjnore, edukative, terapeutike dhe transformuese. Ai mendonte vazhdimisht për formimin e karakterit dhe edukimin e të rinjve, duke u kujdesur që çdo mesazh të kuptohej qartë, pa humbur thelbin. Ai përcillte bindjen se:
• shkolla dhe studimi hapin dyert e jetës,
• leximi dhe librat zgjerojnë vizionin,
• ndërsa morali, ndershmëria, përgjegjshmëria dhe transparenca duhet t’i shërbejnë familjes dhe kombit.
Gjithmonë kundërshtonte devijimet e të rinjve, por pa paragjykim me këshilla të qarta, logjike dhe njerëzore. Qëllimi i tij ishte i qartë: të ndërtonte qytetarë të përgjegjshëm dhe një shoqëri të shëndetshme. Në këtë kuptim, për shumë të rinj si Amantia, ai mbetet jo vetëm një kujtim, por një busull që vazhdon të tregojë drejtimin edhe sot.
EDITORIAL
BABA HEKURAN NIKOLLARI DUHET TRAJTUAR SI PASURI KOMBËTARE
“Unë jam njëri prej atyre që i përkas Epokës së Baba Hekuran Nikollarit. Jam rritur, edukuar dhe formuar edhe falë tij. “
— Enes Peça, arkitekt, Kanada
Afërsisht 530 ditë kanë kaluar që nga ndarja nga kjo jetë e përkohshme e njërit prej flamurtarëve më të lartë të bektashizmit që njohu Shqipëria, diaspora dhe më gjerë: Baba Hekuran Nikollari. Përtej personales sepse jam këtu ku jam edhe falë tij më duhet të theksoj se më fatlumët janë ata që i përkasin epokës së atij shenjtori, vizionari dhe atdhetari.
Baba Hekurani ishte një dhuratë e Zotit. Përkushtimi, devotshmëria, predikimi, vizioni, largpamësia, fryma, kauza, projektet, idetë, kreativiteti dhe mendësia progresiste janë virtyte që e bëjnë atë një njeri të rrallë dhe të pazakontë.
Arkitekti Enes Peca dhe udhërrëfyesi i tij, Baba Hekuran Nikollari
Baba Hekuranit i qofshim falë!
Zoti i fali vizionin dhe ai arriti ta kthente në realitet me punë, përkushtim dhe sakrificë. Ai ndërtoi teqe, ku njerëzit mblidheshin si vëllezër e motra; mekame, ku hallet dëgjoheshin dhe gjenin zgjidhje; rrugë që simbolizonin përparimin; si dhe kroje, që mishëronin rrjedhën e pandërprerë të jetës.
Por mbi të gjitha, ai u dha njerëzve shpresë, kurajë dhe udhëzim për jetën. Ai përcolli mesazhin e Zotit në zemrat e njerëzve anembanë. Edhe pse me profesion nuk ishte arkitekt, inxhinier apo psikolog, me vepra ai i mishëronte të gjitha këto. Ai ishte një shembull i përsosmërisë njerëzore.
Ai është përtej nesh!
Për mua dhe familjen time ai është At shpirtëror. Por ai është përtej familjes, përtej shoqërisë, përtej çdo përpjekjeje për ta kufizuar ai është përtej lokales. Baba Hekuran Nikollari plotëson të gjitha kriteret për të qenë në piedestalin e bektashizmit shqiptar. Nëse do ta përkufizoja me një togfjalësh: ai është pasuri kombëtare. Ai nuk mund të tjetërsohet dhe as të përvetësohet, sepse u përkushtua të ishte i të gjithëve jo me fjalë, por me vepra.
Në cilësinë e arkitektit, mund ta konkretizoj: teqetë e Alipostivanit, Frashërit, Cfratit, tyrbet dhe mekame që ai ndërtoi apo rindërtoi, morën një kuptim më të gjerë. Ato nuk janë vetëm vende të shenjta, por hapësira komunitare, qyteza shpirtërore dhe pasuri historike e kombëtare.
Rëndësia e Platformës “Epoka Baba Hekuran Nikollari”
A do të kujtohen këto vepra pas 10, 20 apo 30 vitesh? A do të mbetet gjallë figura e tij ndër breza? Dhe a mjaftojnë vetëm kujtimet personale për të përcjellë këtë frymë? Përgjigjja është e qartë: nevojitet dokumentim dhe platformë. Nga ky këndvështrim, Platforma digjitale “Epoka Baba Hekuran Nikollari” është një domosdoshmëri dhe një vlerë e shtuar për ruajtjen dhe promovimin e kësaj figure epokale. Ajo është një dritare ku pasqyrohet e gjithë vepra e tij dhe një institucion i denjë përfaqësimi.
Kjo platformë është një arkivë e gjallë me informacione, përvoja, intervista, imazhe dhe video. Ajo u mundëson njerëzve kudo në botë - besimtarë apo jo të mësojnë, të reflektojnë dhe të zgjerojnë horizontin e tyre. Në këtë mënyrë, ne krijojmë një trashëgimi të dokumentuar për brezat që vijnë. Falënderimi shkon për të gjithë ata që punojnë çdo ditë për ta mbajtur gjallë këtë epokë dhe për ta sjellë atë pranë publikut.
Dhe le të kujtojmë fjalët e tij: “Feja është dritë për sytë, ushqim për mendjen dhe paqe për shpirtin.”
Toronto, 19 korrik 2026
(Autori është bashkëpunëtor i Platformës “Epoka Baba Hekuran Nikollari”)
KUJTESË
BABA HEKURAN NIKOLLARI NGA MISIONAR NË INSTITUCION
Një vizion që shndërrohet në strukturë bëhet realitet shoqëror, kulturor dhe historik. Ky është Baba Hekuran Nikollari: misionar, institucion, figurë emblematike dhe mbi të gjitha një referencë historike e gjallë.
Jeta dhe vepra e Baba Hekuran Nikollarit përfaqësojnë një përpjekje të pandërprerë për të transformuar realitetin. Në një kohë sfidash dhe rrethanash të vështira, ai u përball me to me karakter, vizion, vendosmëri dhe një ndjenjë të thellë përgjegjësie njerëzore e shpirtërore. Ai nuk mbeti thjesht brenda kufijve të rolit të një kleriku. Me veprën dhe ndikimin e tij, ai kapërceu dimensionin lokal dhe kombëtar, duke ndërtuar një model që i dha një kuptim të ri identitetit shpirtëror shqiptar.
Baba Hekuran Nikollari është më shumë se një udhëheqës shpirtëror. Ai është një institucion në vetvete, një model i idealistit që jetoi për misionin, për njerëzit dhe për trashëgiminë kulturore e historike. Ai punoi në heshtje, por la pas vepra që flasin qartë dhe që mbeten. Faktet tregojnë se ajo që ai konceptonte, e realizonte. Nuk janë vlerësime hipotetike, por realitete që mbështeten në dëshmi, argumente dhe rezultate konkrete.
Gjuha e argumenteve
Çdo përpjekje për të trajtuar epokën e Baba Hekuran Nikollarit kërkon seriozitet dhe përgjegjësi. Për këtë arsye, kjo platformë mbështetet në një parim të qartë: faktin dhe argumentin.
Epoka i tij përfshin:
• rindërtimin e institucioneve fetare
• ringjalljen e besimit
• organizimin dhe fuqizimin e komunitetit
• krijimin e standardeve funksionale
• zhvillimin e hapësirave sociale dhe mikpritëse
• marrëdhënie të drejtpërdrejta dhe të vazhdueshme me njerëzit
• modele të avancuara administrimi
• menaxhim të qëndrueshëm dhe efikas të burimeve financiare
• hapjen e vendeve të punës
• edukimin dhe formimin e brezit të ri
• ofrimin e mbështetjes shpirtërore për dhjetëra e qindra individë
dhe familje
Këto janë vetëm një pjesë e dimensioneve të veprës së tij. Dokumentimi i plotë i kësaj epoke do të pasqyrohet në vijim. Në këtë kontekst, vlerësimi i këtij personaliteti nuk është vetëm një detyrim moral, por një domosdoshmëri historike. Sepse realiteti nuk mund të fshihet. Baba Hekuran Nikollari e ka shkruar historinë e tij përmes misionit, vizionit dhe ndikimit të drejtpërdrejtë në jetën e njerëzve.
KUJTESË
PLATFORMA NJË INSTITUCION DOKUMENTUES, ANALITIK DHE REFERENCIAL I NJË EPOKE
(Për ata që ende nuk e kanë kuptuar…)
Duke ndjekur modelin e Baba Hekuran Nikollarit durimin, qetësinë, maturinë dhe komunikimin e kujdesshëm platforma zgjedh të mos përgjigjet me të njëjtën gjuhë ndaj përpjekjeve për të cenuar figurën e tij, trashëgiminë e tij apo misionin institucional të kësaj platforme. Sepse koha dhe historia nuk ndërtohen me meskinitet, me keqinterpretime apo me përpjekje për të uzurpuar e për të shtrembëruar të vërtetat e dokumentuara. Ato ndërtohen me punë, fakte, dëshmi dhe përgjegjësi ndaj kujtesës kolektive.
Kujdes…!
Një platformë që lind për të dokumentuar një figurë epokale me përmasa historike dhe një trashëgimi shpirtërore nuk është thjesht një hapësirë komunikimi. Ajo është një arkiv i gjallë i kujtesës, një burim referimi dhe një përgjegjësi ndaj së vërtetës historike.
Në këtë rrugëtim, “Epoka e Baba Hekuran Nikollarit” udhëhiqet nga një parim themelor: dokumentimi me seriozitet, dinjitet dhe integritet i jetës, veprës dhe ndikimit të një kleriku që la gjurmë, krijoi modele dhe bëri epokë në historinë bashkëkohore shpirtërore e shoqërore.
Platforma “Epoka e Baba Hekuran Nikollarit” ka një mision të qartë: të dokumentojë, të ruajë dhe të përcjellë një trashëgimi që ka lënë gjurmë në jetën shpirtërore, shoqërore dhe kulturore të shumë njerëzve. Çdo përpjekje për të zbehur një figurë të tillë nuk do të përballet me polemika, por me fuqinë e dokumentit dhe me forcën e dëshmisë.
Me energjinë e furishme të gjeneratës së re vajza dhe djem që i përkasin kësaj epoke, që janë rritur me vlerat e udhëzimit dhe edukimit të Baba Hekuran Nikollarit dhe që sot përbëjnë një trashëgimi njerëzore rreth kësaj platforme.
Sepse një epokë nuk mbrohet, duke u strukur, as me zë të lartë, por me fakte dhe përkushtim. Nuk ruhet me përplasje, por me përgjegjësi.Siç është shprehur libohoviti Firuzan Peça: “Baba Hekuran Nikollari ‘tund’ malet… lum ai që e kupton dhe mjerë ai që harron.”Shenjat janë dhënë. Me urtësi, me qetësi dhe me përgjegjësi ndaj së vërtetës, vazhdojmë misionin tonë. Meskinët të këndellen sa nuk është vonë! Kujdes…!
EDITORIAL
Trashëgimia që nuk shuhet: përgjegjësia për të mos heshtur
Nga Anxhela BEQARAJ
Forca e Baba Hekuran Nikollarit qëndronte tek një e vërtetë e thjeshtë, por e thellë: kur mistika bashkohet me vizionin dhe veprimin, lind një model që nuk shuhet kurrë. Ajo që mbetet nuk është vetëm kujtimi, por trashëgimia një trashëgimi e gjallë, e rrënjosur thellë në memorien kolektive të shqiptarëve.
Kjo është një e vërtetë që nuk ka nevojë për mbrojtje artificiale, por për pranim të sinqertë. Dhe pikërisht këtu lind një reflektim i domosdoshëm: jo të gjithë e kanë kuptuar, ose zgjedhin ta anashkalojnë këtë fakt. Ka nga ata që heshtin kur duhet të flasin. Ka nga ata që e pranojnë me fjalë se “ai bëri shumë”, por harrojnë se thelbi qëndron tek ajo që bëjmë ne sot në raport me këtë trashëgimi. Sepse nuk mjafton të njohësh madhështinë e një figure duhet të tregosh përgjegjësi ndaj saj.
Baba Hekuran Nikollari nuk ishte thjesht një personalitet i shquar. Ai ishte një figurë emblematike, një njeri që i dha kuptim shërbimit, që e jetoi përkushtimin deri në sakrificë dhe që e ktheu besimin në veprim konkret për mirëqenien e njerëzve. Ai ishte një klerik që bëri epokë, sepse nuk u mjaftua me rolin, por ndërtoi modelin. Kjo na çon tek pyetja thelbësore: çfarë duhet bërë sot?
Përgjigjja nuk është e ndërlikuar. Së pari, të mos lejohet askush të anashkalohet dhe cënohet emri, figura dhe veprat e tij. Të ruhet integriteti i asaj që ai përfaqëson, jo përmes retorikës, por përmes qëndrimit. Ndoshta nuk është e lehtë të kërkohet ndjekja e plotë e parimeve të tij sepse ato kërkojnë karakter, guxim, qëndrueshmëri, përkushtim dhe ndershmëri të rrallë. Janë virtyte që ai i mishëroi në mënyrë të jashtëzakonshme. Por minimumi që mund të kërkojmë është kjo: të mos heshtim kur duhet të flitet. Të mos shmangim përgjegjësinë për të mbajtur një qëndrim. Jo për polemikë, por për dinjitet. Jo për përballje të kotë, por për të mbrojtur një vlerë që i përket të gjithëve. Sepse trashëgimia nuk mbahet gjallë vetëm duke e kujtuar por duke reaguar, duke mbrojtur dhe duke e çuar përpara.
EDITORIAL
NJË MODEL QË TEJKALOI KOHËN DHE TRANZICIONIN
Parimi se “pushteti buron prej popullit dhe ti je shërbëtor i tij” nuk mbeti në nivel deklarativ, por u materializua në mënyrën si ai ndërtoi marrëdhëniet me komunitetin, si administroi institucionet dhe si orientoi burimet drejt interesit të përbashkët. Kjo e bën figurën e Baba Hekuranit të krahasueshme me modelet më të avancuara të administrimit modern perendimor, ku legjitimiteti buron nga shërbimi dhe jo nga imponimi.
I. Në një epokë ku shoqëritë e tranzicionit përballen me fragmentim dhe pasiguri, figura e Baba Hekuran Nikollarit u shfaq si një model unik. Ai nuk është vetëm një figurë e së tashmes, por një referencë për të ardhmen një dëshmi se institucionet mund të ndërtohen mbi besimin, se feja mund të bashkojë dhe se lidershipi moral mbetet një nga burimet më të rëndësishme të stabilitetit shoqëror.
Në këtë kontekst, Baba Hekuran Nikollarit shfaqet jo thjesht si një klerik i devotshëm apo administrator i suksesshëm, por si një fenomen kompleks që sfidon tipologjitë e zakonshme të shoqërive në tranzicion. Në një realitet të karakterizuar nga pasiguri institucionale, krizë besimi dhe deformim i vlerave publike, ai ndërtoi një model që nuk mbështetej në retorikë, por në veprim konkret, të qëndrueshëm dhe të verifikueshëm në kohë.
II. Duke ndjekur dhe analizuar rrugëtimin e misionit, veprën dhe modelin qo ofroi, kemi të bëjmë me një figurë atipike për kontekstin shqiptar të periudhës post-komuniste. Ndryshe nga shumica e aktorëve publikë të kësaj kohe, të cilët shpesh u kapën nga logjika e interesit personal, klientelizmit dhe improvizimit, Baba Hekuran Nikollari vendosi një standard të ri: një standard ku ndershmëria, transparenca dhe përgjegjshmëria nuk ishin thjesht parime morale, por instrumente funksionale të ndërtimit institucional dhe shoqëror.
Në këtë kuptim, ai nuk ishte vetëm njeri i besimit, por edhe një arkitekt i një etike publike të munguar. Parimi se “pushteti buron prej popullit dhe ti je shërbëtor i tij” nuk mbeti në nivel deklarativ, por u materializua në mënyrën si ai ndërtoi marrëdhëniet me komunitetin, si administroi institucionet dhe si orientoi burimet drejt interesit të përbashkët. Kjo e bën figurën e Baba Hekuranit të krahasueshme me modelet më të avancuara të administrimit modern perendimor, ku legjitimiteti buron nga shërbimi dhe jo nga imponimi.
III. Një tjetër dimension thelbësor që e dallon është raporti midis vizionit dhe veprimit. Në shumë raste, shoqëritë në tranzicion prodhojnë individë me ide, por jo me kapacitet për t’i realizuar ato. Në rastin e Baba Hekuranit, ndodh e kundërta: vizioni dhe veprimi ecin paralelisht, duke krijuar një sintezë të rrallë midis mendimit strategjik dhe realizimit praktik. Ndërtimi dhe rindërtimi i objekteve të kultit, organizimi i jetës komunitare dhe administrimi i burimeve janë prova konkrete të kësaj sinteze.
Në planin antropologjik, ai përfaqëson një tipologji që tejkalon “njeriun e zakonshëm të tranzicionit”. Ai nuk u përshtat me realitetin e deformuar, por e sfidoi atë. Nuk u bë pjesë e mendësisë meskine, por e theu atë përmes shembullit personal. Ky është ndoshta elementi më i rëndësishëm i trashëgimisë së tij: fakti që ai nuk u mjaftua të funksiononte brenda sistemit, por krijoi një model alternativ funksionimi.
IV. Rëndësia e rinisë në vizionin e tij është një tjetër tregues i qartësisë strategjike. Duke e parë rininë si bartëse të trashëgimisë dhe si garanci të vazhdimësisë, ai investoi jo vetëm në strukturat fizike, por edhe në formimin e një kulture të re qytetare dhe shpirtërore. Kjo e zhvendos figurën e tij nga një rol i kufizuar fetar në një rol më të gjerë edukativ dhe kombëtar. Në të njëjtën kohë, respekti për hierarkinë dhe ruajtja e kohezionit të brendshëm dëshmojnë për një ekuilibër të rrallë midis autoritetit dhe përulësisë. Ai nuk e përdori autoritetin për dominim, por për organizim dhe orientim. Kjo qasje e bën modelin e tij të qëndrueshëm dhe të riprodhueshëm në kohë.
Pyetja thelbësore që lind në këtë pikë është: pse ai e tejkaloi kohën e tij? Përgjigjja që del nga analiza është e shumëfishtë, por e qartë në thelb: sepse ai vendosi standarde që nuk ishin të kushtëzuara nga realiteti i momentit, por nga parime universale të funksionimit shoqëror. Standardi i ndershmërisë, i transparencës, i meritokracisë dhe i shërbimit publik janë elementë që i përkasin një modeli perëndimor të zhvillimit, të cilin ai arriti ta aplikojë në një kontekst që ishte ende larg këtij niveli. Kjo është arsyeja pse veprat e tij nuk mbeten thjesht kujtime, por kthehen në referenca historike. Ato nuk janë të lidhura vetëm me kohën kur u realizuan, por me vlerën që mbartin për brezat që vijnë. Në këtë kuptim, trashëgimia e tij nuk është statike, por dinamike: ajo vazhdon të prodhojë kuptim dhe të ofrojë modele.
V. Në përmbyllje, mund të thuhet se Baba Hekuran Nikollari përfaqëson një ndër ato figura të rralla që nuk mund të futen lehtësisht në korniza të zakonshme analitike. Ai është njëkohësisht klerik, administrator, edukator dhe reformator moral. Mbi të gjitha, ai është dëshmi se edhe në kontekste të vështira historike, është e mundur të ndërtohen modele funksionale, të qëndrueshme dhe të denja për t’u ndjekur.
Në një shoqëri që ende përballet me sfidat e tranzicionit, studimi i kësaj figure nuk është thjesht një ushtrim akademik, por një nevojë praktike: për të kuptuar se çfarë ka munguar dhe se çfarë mund të ndërtohet. Sepse, në fund të fundit, epoka që ai përfaqëson nuk është vetëm një kapitull i mbyllur, por një mundësi e hapur për reflektim dhe orientim drejt së ardhmes.
MISIONI DHE VIZIONI
NË DRITËN E PATRIOTIZMIT
“Përballë pabesive të fqinjit tonë jugor, edhe në gjumë nuk e humbas vigjilencën.”
- Baba Hekuran Nikollari
Kjo thënie shpreh një vetëdije të thellë historike dhe një ndjenjë të lartë përgjegjësie kombëtare në klerikut epokal. Vigjilenca nuk paraqitet si zgjedhje, por si domosdoshmëri jo e lindur nga armiqësia, por nga përvoja dhe kujtesa.
Baba Hekuran Nikollari nuk ishte thjesht një prijës fetar. Ai përfaqësonte një ndërthurje të rrallë mes besimit dhe atdhedashurisë. Për të, shërbesa shpirtërore nuk mund të ndahej nga identiteti kombëtar, as urtësia nga amaneti i rilindasve.
Nacionalizmi i tij nuk ishte retorikë, por qëndrim.
I heshtur, i matur dhe stoik.Në kujtimet e atyre që e njohën, ai mbetet si një figurë që bashkonte natyrshëm mistiken me dashurinë për vendin. Siç shprehej vetë: “Spiritualiteti nuk të largon nga vendi, por të mëson si ta duash ndershmërisht.”
Një vizion që e shndërron patriotizmin në përgjegjësi dhe identitetin në vlerë sdoshmëri jo e lindur nga armiqësia, por nga përvoja dhe kujtesa.
Baba Hekurani – arkitekti i rindërtimit të tempullit të identitetit kombëtar në Frashër.
KUJTESA
Epoka e Baba Hekuranit dhe qyteza e shpirtit
Në Epokën e Baba Hekuran Nikollarit, masiviteti i besimtarëve dhe i njerëzve që shkonin në teqenë e Alipostivanit ishte i pafund. Ishte një botë më vete një hapësirë ku njeriu gjente paqe, drejtim dhe vetveten. Në praninë e tij, fjalët nuk mjaftonin dhe heshtja fliste më shumë se çdo shpjegim. Për shumëkënd, kjo nuk ishte thjesht një përvojë, por një takim me diçka më të thellë se vetja. Baba Hekurani kujdesej që besimtarët dhe qytetarët që vinin nga të gjitha anët e Shqipërisë të ndihen mirë. Madje kur bëhej fjalë për besimin fetar, ai ishte tepër i kujdeshëm dhe e bënte gjithkënd të ndihej jo thjeshtë në shtëpinë e Zotit, por edhe të kombit.Gjatë bisedave të lira mes njerëzve të besimeve të ndryshme, ai demostronte njohuri të thella, rreth ortodoksizmit dhe katolicizmit. Madje, në shumë raste, Baba Hekurani shpjegonte ritet e tyre fetare; si mbahej mesha dhe si veprohej në kishë gjatë ceremonive, etj.
“Në duhet të mendojme, arsyetojme dhe gjykojmë duke u bazuar te pasardhësin tanë klerikë: pa dallim feje, ata predikuan, vepruan, menduan dhe luftuan për një ideal: për liri dhe pavarësi” – deklaronte Baba Hekurani. Për tu dhënë bisedave fuqi argumentuese, ai ndalej te figurat klerikane që kanë bërë histori: nga Baba Alushi dhe At Stefani, nga Pashko Vasa, te Gjergj Fishta dhe Fan Noli, nga Baba Alushi e Dede Kamberi tek Dede Reshati dhe te klerikë të tjerë të cilën gjithë jetën e tyre ia përkushtuan, besimit dhe atdheut. Marrë së bashku ata, patën meritën se artikuluan tezën: para së gjithash jemi shqiptarë.
Përtej kufijve të zakonshmes
Pikërisht në këtë rrafsh, shumë prej atyre që e kanë njohur Baba Hekuran Nikollarin dëshmojnë për një dimension që i tejkalonte kufijtë e zakonshëm .Takimet me të nuk ishin thjesht biseda. Ishin përjetime. Fjalët e tij nuk ishin vetëm këshilla. Ishin orientime. Heshtja e tij nuk ishte mungesë komunikimi. Ishte prani. Shumë nga ata që e takuan, që e njohën nga afër, sidomos ajo kategori që kërkonte prej tij shërim shpirtëror, madje dhe fizik, rrëfejnë se, pa i shprehur hapur shqetësimet e tyre, merrnin përgjigje.
Të tjerë kujtojnë se pranë tij ndienin një qetësi të menjëhershme, sikur një barrë e padukshme u hiqej nga shpirti. Ka edhe nga ata që flasin për çaste që i kanë konsideruar si ndërhyrje të drejtpërdrejta shpirtërore në jetën e tyre. Popullariteti i tij ishte i jashtëzakonshëm, koha i dha mandatin e përjetshëm të përfaqësimit shpirtëror.Në këtë kuptim, Baba Hekuran Nikollari konsiderohet nga ata që e njohën jo vetëm si një klerik madhështor, por si një fenomen shpirtëror. Një figurë që ndërthur në vetvete dijen, intuitën, përvojën dhe një ndjeshmëri të rrallë ndaj njeriut.
KUJTESA
SIMBOLIKA E ASHURES NË EPOKËN E BABA HEKURAN NIKOLLARIT
Në ditët e shenjta të Ashurës, kur fjala bëhet dritë dhe heshtja shndërrohet në lutje, në Epokën e Baba Hekuran Nikollarit, Teqeja e Alipostivanit dhe e Përmetit merrte dimensionin e hapësirave të shenjta kolektive. Ajo nuk ishte thjesht një vend rituali, por një qendër ku përjetohej në mënyrë intensive bashkimi i shpirtërores me përvojën komunitare.
Në praninë e tij, çdo akt fitonte kuptim simbolik: hapat e besimtarëve shndërroheshin në shprehje përkushtimi, fjalët në bartëse të shpresës, ndërsa heshtja në një formë komunikimi të thellë shpirtëror. Dëshmitë e atyre që kanë përjetuar këto momente dëshmojnë për një atmosferë të rrallë, ku rituali nuk ishte vetëm një praktikë fetare, por një përvojë transformuese që ndërtonte lidhje të forta mes individit dhe komunitetit.
Përgatitja dhe organizimi si rit i shenjtë
Në Epokën e Baba Hekuran Nikollarit, përgatitja e Ashures nuk reduktohej në një proces teknik, por përbënte një rit në vetvete, të strukturuar mbi parimet e pastërtisë, përkushtimit, disiplinës dhe organizimit. Sipas dëshmisë së Eqerem Aliut, ish-sekretar i teqesë dhe pjesëmarrës i drejtpërdrejtë në këto procese, përgatitja fillonte që në ditët e Matemit, ku çdo element nga kazanët deri te enët e përdorura pastrohej me një kujdes të veçantë ritual. Sigurimi i përbërësve (gruri, vaji i ullirit, mjalti, erëzat tradicionale) nuk ishte vetëm një akt praktik, por pjesë e një simbolike që lidhej me bollëkun, bekimin dhe bashkësinë.
Në fazat e para, vetë Baba Hekurani ishte aktori kryesor i këtij procesi: ai jo vetëm e përgatiste, por edhe e këndonte Ashuren, duke e kthyer aktin e gatimit në një formë të ndërthurur të lutjes dhe rrëfimit. Më pas, ky funksion iu delegua bashkëpunëtorëve, çka tregon një proces institucionalizimi të ritualit.
Momenti i zierjes shoqërohej me lutje dhe rrëfime, duke krijuar një ndërthurje të praktikës materiale me dimensionin narrativ dhe shpirtëror. Kjo e bën Ashuren jo vetëm një produkt ushqimor ritual, por një “tekst të gjallë” të traditës.
Ashurja si praktikë e solidaritetit kolektiv
Numri i madh i gotave të përgatitura (4.500–5.000 në Alipostivan dhe deri në 10.000 në Përmet) dëshmon për një organizim të jashtëzakonshëm dhe për një pjesëmarrje të gjerë komunitare. Ky fakt e vendos Ashuren në një dimension që tejkalon praktikën fetare individuale, duke e shndërruar atë në një akt të solidaritetit kolektiv.
Riti i shpërndarjes veçanërisht momenti kur gota e parë i jepet një fëmije mbart një simbolikë të fortë të vazhdimësisë së jetës dhe transmetimit të vlerave ndër breza. Ndërkohë, pritja e besimtarëve nga Baba Hekurani deri në orët e vona të ditës shpreh një model të veçantë të mikpritjes dhe përkushtimit maksimal.
Konteksti historik postkomunist dhe ringjallja e ritualit
Rikthimi i Ashures në Alipostivan duhet parë në kontekstin e një periudhe të vështirë historike, pas rënies së regjimit komunist, kur institucionet fetare ishin të dobësuara dhe praktikat rituale kishin pësuar ndërprerje të gjatë.Në këtë realitet, nisma e Baba Hekuran Nikollarit për të ringjallur ritet bektashiane duke filluar nga viti 1999 përbën një moment kyç në rindërtimin e jetës shpirtërore komunitare. Ashurja, së bashku me festat e tjera si Sulltan Nevruzi dhe 14 Maji, u kthyen gradualisht në pika referimi për komunitetin.Ky proces nuk ishte i menjëhershëm dhe u shoqërua fillimisht me skepticizëm. Megjithatë, përmes këmbënguljes dhe vizionit të tij, pjesëmarrja u rrit në mënyrë progresive, duke e shndërruar Alipostivanin në një qendër të rëndësishme pelegrinazhi.
“Aty pranë Lisit”: simbolika e fillimit
Një nga momentet më domethënëse në këtë proces është fillimi i thjeshtë dhe simbolik i ritualit, pranë një lisi dhe një qiparisi - elementë që në traditën kulturore dhe fetare mbartin kuptime të qëndrueshmërisë, jetës dhe lidhjes me të shenjtën.
Në mungesë të infrastrukturës, përgatitja e Ashures u realizua me mjete rrethanore, nën hijen e lisit, duke dëshmuar një ndërthurje të fortë midis natyrës, besimit dhe vullnetit njerëzor. Ky moment themelor shënon jo vetëm fillimin e një praktike, por lindjen e një tradite të re në kushtet e një realiteti të ri historik.
Ashurja si simbol i epokës
Në Epokën e Baba Hekuran Nikollarit, Ashurja nuk mund të reduktohet në një ritual të izoluar fetar. Ajo shfaqet si një fenomen kompleks që përfshin dimensione shpirtërore, sociale dhe historike.
Ajo është njëkohësisht:
• një rit i kujtesës dhe sakrificës,
• një akt i solidaritetit komunitar,
• dhe një instrument i rindërtimit të identitetit në një periudhë tranzicioni.
Në këtë kuptim, simbolika e Ashures tejkalon vetë ceremoninë dhe shndërrohet në një nga shprehjet më të plota të asaj që mund të quhet “Epoka e Baba Hekuran Nikollarit” një epokë ku besimi, veprimi dhe komuniteti ndërthuren në një realitet të ri shpirtëror dhe shoqëror.
INFORMACION
EKSKLUZIVE: NJË DITË QË HYN NË HISTORI
12 korriku në Teqen e Baba Aliut në Alipostivan, qyteza shpirtërore e Baba Hekuran Nikollarit, pritet të shënojë një nga momentet më domethënëse të kalendarit shpirtëror. Si çdo vit, në këtë hapësirë të shenjtë do të zhvillohet ceremonia tradicionale e Ashures, një çast reflektimi, bashkimi dhe përkushtimi.
Por mbi të gjitha këtë herë, kjo datë mbart një peshë të veçantë historike: do të hidhen themelet për ndërtimin e Tyrbes së Baba Hekuran Nikollarit. Ky nuk është thjesht një akt ndërtimi. Është një akt kujtese që nderon një figurë emblematike të bektashizmit shqiptar. Është një shenjë mirënjohjeje që buron nga zemra e njerëzve të shpirtit. Është një vazhdimësi që lidh brezat dhe e shndërron këtë ditë në një moment historik.
Ndaj kemi nderin ta ndajmë këtë ngjarje me të gjithë ata që kanë pasur fatin ta njohin, ta takojnë apo ta ndjejnë praninë e Baba Hekuran Nikollarit. Siç kanë bërë të ditur organizatorët, mirëseardhja është e hapur për të gjithë. Ceremonia do të zhvillohet më 12 korrik, në orën 11:00, në qytezën shpirtërore të klerikut dhe atdhetarit të madh, Baba Hekuran Nikollarit.
Trashëgimia e heshtur: njerëzit e zemrës së Baba Hekuranit
Shpesh është thënë se pasuria më e madhe e Baba Hekuran Nikollarit është trashëgimia që ai la pas. Por ekziston edhe një tjetër pasuri më e heshtur, por po aq e fuqishme: njerëzit e zemrës së tij. Janë ata që nuk flasin shumë, por veprojnë. Që nuk kërkojnë vëmendje, por japin kontribut. Që nuk bëjnë premtime, por ndërtojnë realitet.
Kështu ndodhi me ngritjen e shtatores së tij një vepër e realizuar në heshtje, nga njerëz që zgjodhën anonimitetin përballë lavdisë. Dhe po kështu po ndodh edhe me ndërtimin e Tyrbes. E gjitha është fryt i të njëjtit shpirt: veprim pa zhurmë, përkushtim pa interes, besim pa kushte. Sepse, në fund, kjo është domethënia më e thellë: heshtja që vepron është më e fortë se fjala që premton. Dhe ndoshta kjo është trashëgimia më e gjallë e Baba Hekuran Nikollarit: jo vetëm ajo që ai ndërtoi vetë, por edhe ajo që vazhdon të ndërtohet për emrin, figurën dhe epokën e tij. Në këtë kuptim, 12 korriku nuk është thjesht një datë. Është një dëshmi se besimi vazhdon, se njerëzit nuk kanë harruar dhe se veprat e vërteta ashtu si personalitetet e mëdha jetojnë përtej kohës.
Projekti i Tyrbes së Baba Hekuran Nikollarit, që së shpejti do të marrë jetë.
EDITORIAL
Periudha e artë
I. Në Shqipëri flitet çdo ditë për zhvillim. Për fonde. Për projekte. Për strategji. Por rrallëherë flitet për një të vërtetë që nuk i përshtatet burokracisë: zhvillimi ndodh kur njerëzit besojnë. Dhe në jug të Shqipërisë, për një periudhë të tërë, njerëzit besuan. Jo te një program shtetëror. Jo te një institucion publik. Por te një njeri fenomenal dhe një klerik që bëri epokë: Baba Hekuran Nikollari. Në epokën e tij, Teqeja e Alipostivanit nuk ishte thjesht një vend lutjeje. Ajo u kthye në një fenomen. Njerëzit nuk vinin sepse i thërriste reklama. Nuk vinin sepse i organizonte shteti. Por, vinin sepse ndjenin diçka që sot mungon: besim të vërtetë.
II. Qindra njerëz çdo fundjavë. Rrugë të mbushura. Fshatra dhe qytete që merrnin frymë. Dhe pa zhurmë, nisi zinxhiri: Restorantet u mbushën. Bujtinat u hapën. Prodhimet vendase u shitën. Një ekonomi e tërë filloi të lëvizë. E gjitha nga prania e një figure që bashkonte njerëzit. Kjo është ajo që shpesh nuk kuptohet - ose nuk pranohet: Baba Hekurani nuk ishte thjesht figurë fetare. Ai ishte një fenomen shumëdimensional shpirtëror, social dhe ekonomik. Ai krijoi atë që sot quhet “ qendrën e gravitetit”, pa e quajtur kurrë kështu. Sot, kjo periudhë quhet “epoka e artë”. Por ekziston një rrezik: harresa.Sepse nëse kjo histori mbetet vetëm nostalgji, humbet vlera e saj reale si model. Dhe ky model është më i nevojshëm se kurrë. Pikërisht për këtë arsye, kjo platformë synon ta rikthejë këtë përvojë në vëmendje jo si kujtim, por si një model që duhet kuptuar, studiuar dhe, mbi të gjitha, reflektuar në realitetin e sotëm.
III. Në një kohë kur zonat rurale zbrazen, kur turizmi kërkohet me fushata dhe kur ekonomia lokale lufton të mbijetojë, rasti i Baba Hekuranit ngre një pyetje të thjeshtë, por thelbësore: Pse atëherë njerëzit vinin vetë, ndërsa sot duhet t’i bindim të vijnë? Sepse atëherë kishte diçka që sot mungon:
• autenticitet
• besim
• prani njerëzore
Baba Hekurani nuk bëri thirrje. Nuk bëri propagandë. Nuk kërkoi ndjekës.
Ai thjesht ishte aty. Dhe kjo mjaftoi që një zonë e tërë të gjallërohej. Në fund, e vërteta mbetet e thjeshtë dhe e vështirë për t’u pranuar nga disa syresh: zhvillimi nuk është vetëm çështje parash. Është çështje besimi dhe njerëzish me vlera. Dhe ndonjëherë, mjafton një i vetëm… për të ndryshuar gjithçka.
Ai ishte dhe mbetet Baba Hekuran Nikollari.
KUJTESA
Epoka e Baba Hekuranit solli zhvillim ekonomik dhe kulturor
Periudha e Baba Hekuran Nikollarit kujtohet si një nga momentet më të rëndësishme për zhvillimin ekonomik, turistik dhe kulturor në jug të vendit.
Periudha e udhëheqjes shpirtërore të Baba Hekuran Nikollarit konsiderohet nga shumë aktorë lokalë si një nga fazat më të rëndësishme të zhvillimit ekonomik dhe kulturor në jug të Shqipërisë. Operatorë turistikë dhe sipërmarrës të zonës e përshkruajnë këtë periudhë si një “epokë të artë”, ku besimi dhe zhvillimi ecën paralelisht.
Gjatë kësaj kohe, Teqeja e Alipostivanit, Frashërit, Përmetit, Cfratit, etj, u shndërrua në një pika referimi për vizitorë nga e gjithë Shqipëria. Fluksi i njerëzve ishte i vazhdueshëm, veçanërisht në fundjavë, kur zona merrte një gjallëri të veçantë.
Vizitorët nuk vinin vetëm për arsye fetare. Ata tërhiqeshin edhe nga atmosfera kulturore, natyra dhe mikpritja që ofronte zona. Shumë prej sipërmarrësve që sot drejtojnë hotele, bujtina dhe restorante pohojnë se pikërisht në këtë periudhë nisi një rritje e ndjeshme ekonomike. Prania e vazhdueshme e vizitorëve krijoi mundësi të reja për zhvillim dhe investim lokal.
Ndikimi i kësaj periudhe shtrihej në një territor të gjerë, nga Këlcyra në Përmet, si dhe në zonat e Skraparit dhe Gjirokastrës. Teqetë e Alipostivanit, Frashërit dhe Përmetit nuk ishin më vetëm vende lutjeje, por u kthyen në destinacione të rëndësishme për turizmin kulturor dhe shpirtëror.
Vizitorët tërhiqeshin nga disa elementë njëkohësisht: besimi, kultura, natyra dhe qetësia që ofronte kjo hapësirë. Në ditët më të frekuentuara, vetëm në Alipostivan vinin qindra dhe mijëra vizitorë. Ky fluks solli një ndikim të drejtpërdrejtë në ekonominë lokale: restorantet u mbushën, bujtinat funksiononin me kapacitet të plotë dhe produktet vendase gjetën treg.
Si rezultat, zona përjetoi një transformim të dukshëm ekonomik dhe social. Banorët e kujtojnë këtë periudhë si një moment kur komuniteti fitoi një ritëm të ri zhvillimi. Sot, kjo fazë nuk shihet vetëm si nostalgji, por si një shembull konkret se si një qendër shpirtërore mund të ndikojë drejtpërdrejt në zhvillimin ekonomik dhe kulturor të një rajoni.
KUJTESA
MANDAT I PËRJETSHËM PËRFAQËSIMI SHPIRTËROR
Baba Hekurani u rreshtua natyrshëm në vazhdën e baballarëve të mëdhenj Tahir Nasibiu, Alushi, Abedini, Aliu e Dede Reshati, por me një dritë të tijën, të veçantë dhe të dallueshme. Popullariteti i tij nuk ishte i zakonshëm; ai nuk kërkohej thjesht për t’u takuar, por për t’u dëgjuar, për t’u ndjerë, për t’u kuptuar. Në Teqe, prania e tij ishte e tillë që njerëzit prisnin, jo vetëm për një takim, por për një çast qetësie shpirtërore. Dhe kështu, pa zhurmë, pa shpallje, ishte vetë koha që i dha atë që askush nuk mund ta jepte me dekret: një mandat të përjetshëm përfaqësimi shpirtëror të bektashizmit në trevat e Përmetit, Skraparit, Kolonjës dhe më gjerë shprehet ndër të tjera, miku i Baba Hekuranit, Gjeneral Shpëtim Spahiu.
Baba Hekuran Nikollari dhe Gjeneral Shpëtim Spahiu
Klerik epokal dhe fenomen shpirtëror
“Të flasësh për Baba Hekuran Nikollarin vetëm për jetën e tij të përditshme, për veprat apo për marrëdhëniet njerëzore, do të ishte e pamjaftueshme . Sepse, përtej asaj që shihej, ekzistonte një shtresë tjetër e përvojës: një komunikim i heshtur, një ndikim i pashpjegueshëm, një prani që nuk kufizohej në fjalë” - shprehet mësuesi dhe myhibi Eqerem Ali.
Pikërisht në këtë rrafsh, shumë prej atyre që e kanë njohur Baba Hekuran Nikollarin dëshmojnë për një dimension që i tejkalonte kufijtë e zakonshëm . Takimet me të nuk ishin thjesht biseda. Ishin përjetime. Fjalët e tij nuk ishin vetëm këshilla. Ishin orientime. Heshtja e tij nuk ishte mungesë komunikimi. Ishte prani.
Baba Hekuran Nikollari dhe Eqerem Ali
Shumë nga ata që e takuan, që e njohën nga afër, sidomos ajo kategori që kërkonte prej tij shërim shpirtëror, madje dhe fizik, rrëfejnë se, pa i shprehur hapur shqetësimet e tyre, merrnin përgjigje. Të tjerë kujtojnë se pranë tij ndienin një qetësi të menjëhershme, sikur një barrë e padukshme u hiqej nga shpirti. Ka edhe nga ata që flasin për çaste që i kanë konsideruar si ndërhyrje të drejtpërdrejta shpirtërore në jetën e tyre. Popullariteti i tij ishte i jashtëzakonshëm, koha i dha mandatin e përjetshëm të përfaqësimit shpirtëror.
Në këtë kuptim, Baba Hekuran Nikollari konsiderohet nga ata që e njohën jo vetëm si një klerik madhështor, por si një fenomen shpirtëror. Një figurë që ndërthur në vetvete dijen, intuitën, përvojën dhe një ndjeshmëri të rrallë ndaj njeriut.
Baba Hekuran Nikollari mes komunitetit
KUJTESA
Baba Hekuran Nikollari, modeli i bektashizmit shqiptar
"Bektashizmi shqiptar ka shërbyer si urë shpirtërore, identitare dhe kulturore, duke ruajtur kujtesën, gjuhën dhe identitetin kombëtar përmes besimit dhe dijes."
— Baba Hekuran Nikollari
Studiues, intelektualë, historianë, si edhe të rinj që sot ushtrojnë profesione të ndryshme, ndajnë pothuajse të njëjtin vlerësim për figurën, veprën dhe kontributin e Baba Hekuran Nikollarit.
Sipas tyre, veprimtaria e klerikut dhe atdhetarit të shquar ka ndikuar ndjeshëm në transformimin e strukturave shoqërore dhe në forcimin e vlerave kombëtare. Ai u shqua si një prej bartësve më të rëndësishëm të frymës iluminuese të bektashizmit, si udhëheqës shpirtëror me ndikim të madh në komunitet, rregullator i jetës shoqërore dhe edukator i brezave të rinj.Ata që e kanë njohur që në fillimet e misionit të tij kujtojnë se fokusi i Baba Hekuran Nikollarit ishte përhapja e frymës bektashiane
jo vetëm si besim, por edhe si kulturë dhe identitet që promovon paqen,
shpresën, tolerancën dhe harmoninë mes njerëzve. Sipas bashkëkohësve dhe studiuesve, ai mbetet një nga personalitetet më të spikatura të bektashizmit shqiptar dhe kulturës kombëtare. Figura, vepra dhe mesazhet e tij përfaqësojnë një model të bektashizmit shqiptar bashkëkohor, të mbështetur mbi vlerat e humanizmit, dijes dhe atdhedashurisë, duke vijuar të frymëzojnë brezat e sotëm dhe ata që do të vijnë.
EDITORIAL
Mbi të gjitha, ai dëshmoi me veprim se bektashizmi shqiptar mbështetet mbi tri shtylla themelore: besimin, familjen dhe kombin. Në një lexim më të thelluar, qasja e tij e kapërcen dimensionin thjesht fetar dhe shfaqet si një projekt shoqëror në vetvete. Në këtë kuptim, Baba Hekurani nuk ishte vetëm një udhëheqës shpirtëror, por edhe një faktor kohezioni social, që ndikoi në forcimin e lidhjeve komunitare dhe në kultivimin e një etike të përbashkët. Ai e përktheu besimin në praktikë të përditshme, duke e bërë atë të prekshëm dhe funksional në jetën e njerëzve.
Për këtë arsye, ndikimi i tij nuk mund të kuptohet vetëm përmes predikimit, por përmes jetës që ai frymëzoi te të tjerët. Nuk kemi të bëjmë me koncepte abstrakte, por me një realitet të jetuar të dëshmuar nga breza të tërë që e njohën, e dëgjuan dhe u formësuan prej tij.
Në fund, ajo që mbetet nuk është thjesht vepra, por modeli. Një model që dëshmon se besimi, kur jeton në harmoni me njeriun dhe shoqërinë, shndërrohet në forcë ndërtuese. Dhe pikërisht këtu qëndron madhështia e tij: jo vetëm në atë që tha, por në atë që la pas një frymë që vazhdon të jetojë.
Baba Hekuran Nikollari dhe dimensioni qytetërues i bektashizmit shqiptar. Krahas shumë veprave që la pas, Baba Hekuran Nikollari i dha një dimension të ri bektashizmit shqiptar. Përmes modelit të tij jetësor dhe veprave konkrete, ai përforcoi idenë se bektashizmi është, në thelb, një besim iluminues, emancipues dhe qytetërues një rrugë që predikon paqe, harmoni, dashuri dhe progres shoqëror.
KUJTESA
Thjeshtësia si pasqyrë e së vërtetës
“Nuk është e vështirë të bëhesh i njohur, e vështirë është të mbetesh i thjeshtë kur të gjithë të njohin.”
- Baba Hekuran Nikollari
Përmes punës, veprës dhe sjelljes së tij, Baba Hekuran Nikollari ndërtoi një sistem të qëndrueshëm vlerash njerëzore, ku thjeshtësia, përulësia, transparenca dhe forca shpirtërore nuk ishin vetëm fjalë, por mënyrë jetese.Ishte pikërisht kjo periudhë kur ai po shndërrohej në një nga figurat më të dashura ndër njerëz. Por ajo që e bënte të rrallë ishte një paradoks domethënës: sa më shumë rritej emri dhe fama e tij, aq më shumë ai zbriste drejt thjeshtësisë. Ai nuk e kërkonte madhështinë në dukje dhe nuk e mbante peshën e emrit si privilegj. Përkundrazi, përballë njerëzve shfaqej i përulur, i qetë dhe thellësisht njerëzor si një dëshmi e gjallë se vlera e vërtetë nuk ka nevojë për zhurmë.
Dy zonja me arritje profesionale që patën fatin ta njohin nga afër kur ishin fëmijë, shprehen për platformën “epokababahekurannikollari.com” se kjo thjeshtësi ishte ajo që u linte më shumë mbresa. “Shpesh habiteshim dhe nuk arrinim të kuptonim se nga buronte kjo thjeshtësi te një klerik, fama e të cilit kishte kapërcyer male dhe dete. Por me kohën, vetë ai më çoi drejt përgjigjes,” – kujton njëra prej tyre.
Sipas saj, në një bisedë të hershme, kur ishte ende gjimnaziste dhe përballej me dilemat e para të jetës, ai i dha dy mesazhe që mbetën udhërrëfyese: njeriu duhet të jetë i mirë, parimor dhe i drejtë, dhe vetëm kështu mund të jetë i dobishëm për të tjerët. Më pas shtoi fjalinë që mbeti e paharruar: “Nuk është e vështirë të bëhesh i njohur e vështirë është të mbetesh i thjeshtë kur të gjithë të njohin.”
Popullariteti që buronte nga njerëzorja
Ish-mësuesi i tij, Nuri Bundo, kujton takimet me Baba Hekuranin në Alipostivan qendra shpirtërore që mban vulën e tij. “Takimet me të ishin gjithmonë njerëzore dhe shpresëdhënëse. Thjeshtësia, respekti dhe interesimi për jetën e tjetrit ishin thelbi i çdo bisede,” - shprehet ai.
Bisedat ishin të ngrohta, familjare dhe të sinqerta. Ai pyeste për secilin me emër: për shëndetin, familjen, punën dhe jetën. Me zërin e tij të qetë dhe të ëmbël, krijonte një atmosferë ku çdo njeri ndihej i mirëpritur si në shtëpinë e vet. Asnjëherë nuk harronte të përshëndeste dhe të vlerësonte njerëzit. Edhe një batutë e vogël mjaftonte për ta bërë atmosferën më të afërt dhe më njerëzore.
Kjo dashuri për njerëzit dhe kjo kulturë mikpritjeje e shndërruan atë në një figurë të rrallë. Për shumëkënd, ai nuk ishte vetëm një klerik, por një prind shpirtëror një njeri me zemër të madhe dhe fjalë të pastra. Emri dhe kujtimi i Baba Hekuran Nikollarit mbeten të dashura për të gjithë ata që e njohën. Dhe ndoshta kjo është prova më e fortë e madhështisë së tij: thjeshtësia që la gjurmë të thella në zemrat e njerëzve.
KUJTESA
“Të punoje me Baba Hekuranin…”
Të punoje me Baba Hekuran Nikollarin nuk ishte thjesht një përvojë pune. Ishte një provë karakteri. Një shkollë më vete, ku nuk mësoje vetëm zanatin, por mbi të gjitha disiplinën, përgjegjësinë dhe dinjitetin në punë. Ishte një botë ku lidhjet familjare zbeheshin përballë parimeve dhe ku çdo njeri vlerësohej vetëm për atë që jepte.
Bashkim Nikollari e kujton kështu atë marrëdhënie të veçantë: “Nuk ishim vetëm nip e xhaxha. Siç e kam thënë edhe më parë, ishim shokë kishim ndarë shumë momente së bashku, sidomos në kohën kur ai ishte ende civil. Por, kur veshi rrobën e misionarit bektashian, kur bëhej fjalë për punën, për teqenë, për standardet dhe rregullat, çdo lidhje familjare nuk merrej në konsideratë. Para tij, unë isha thjesht një qytetar, një punëtor si gjithë të tjerët.”
Bashkim Nikollari dhe Baba Hekuran Nikollari
Barazi përpara detyrës
Bashkimi pati fatin të ishte pjesë e proceseve të mëdha ndërtuese në Alipostivan. Në hotelin e ndërtuar aty, ai mori përsipër të gjitha punimet e drurit jo si nip, por si mjeshtër. Një zanat i trashëguar nga i ati, Skënderi, që duhej të provohej përmes cilësisë, jo përmes mbiemrit. “Me Baba Hekuranin në punë nuk kishte shumë fjalë,” - kujton ai. “Kishte vetëm parime: korrektësi, saktësi dhe drejtësi në shpërblim.” Ai nuk përdorte lavdërime të lehta. Nuk të përkëdhelte me fjalë. Përkundrazi, ishte i drejtpërdrejtë, ndonjëherë edhe i ashpër: “Po nuk punove sipas modelit të tim vëllai, lëre vetë punën para se të ta them unë!”
Fjala e tij kishte peshë
Baba Hekurani ishte kërkues deri në detaj, i drejtë në gjykim dhe i sinqertë në çdo qëndrim, ai ndërtoi një kulturë pune që nuk linte vend për kompromis. Por pas kësaj disipline të hekurt fshihej një dimension tjetër, ai i vlerësimit të heshtur. Çdo vizitor apo mysafir që admironte veprën arkitekturore të ngritur aty, dëgjonte prej tij një fjali të thjeshtë, por me peshë: “Punimet e drurit i ka bërë nipi im.”
Bashkimi nuk e dëgjonte drejtpërdrejt këtë vlerësim. Ia përcillnin të tjerët. Dhe pikërisht në ato momente, kuptonte diçka më të madhe se çdo fjalë e thënë ballë për ballë. Sepse Baba Hekurani nuk ishte njeri i fjalëve të shumta. Ai ishte njeri i veprave dhe i vlerësimit të matur. Dhe ndoshta pikërisht kjo e bënte atë të madh: aftësia për të kërkuar maksimumin në punë dhe për të dhënë vlerësimin në mënyrën më të heshtur, por më të thellë. Sepse tek ai, fjala kishte peshë. Por heshtja kishte kuptim.
KUJTESA
“Dervishi që Perëndia e solli në Alipostivan”
“Baba Hekuran Nikollari, ishte udhëtar i rrallë i bektashizmit, që e veshi rrobën e bardhë dhe të bardhë si bora e mbajti deri në ditën e fundit.” Firuzan Peça - Libohovë
“Dervishin e paska sjellë Perëndia”
Libohovidi 85 vjeçar Firuzan Peça është “bibliotekë” kur nis dhe rrëfehet për personalitetin, figurën dhe marrëdhënit e tij dhe të familjes me Baba Hekuran Nikollarin.
Baba Hekuran Nikollari dhe Firuzan Peça
EDITORIAL
Kur vepra bëhet histori
85-vjeçari Firuzan Peça nga Libohova: “Baba Hekuran Nikollari “tund” malet… Lum ai që e kupton dhe mjerë ai që harron.”
Baba Hekuran Nikollari nuk ishte vetëm ndërtues veprash ai ishte ndërtues shpirtrash, ishte klerik i guximit dhe i veprimit. Ai nuk ngriti vetëm teqe, por u gjend pranë njerëzve si prind, si edukator dhe si shpresëdhënës. Prandaj çdo përpjekje për të zvogëluar rolin dhe madhështinë e tij është e kotë. Sepse ai mbetet aty ku nisi misionin në Alipostivan. Aty ku ende “sheh, dëgjon, vëzhgon dhe i gjenden pranë gjithkujt që guxon të thotë të vërtetat siç janë”. Siç thotë 85-vjeçari Firuzan Peça nga Libohova: “Baba Hekuran Nikollari tund malet… Lum ai që e kupton dhe mjerë ai që harron.”
Firuzan Peça,Baba Hekuran Nikollari dhe Begzade Peça
Mund të ketë zëra që përpiqen të mbulojnë “diellin me shoshë”, por e vërteta nuk zbehet. Epoka e tij jeton në ndërgjegjen e njerëzve, në kujtesën që trashëgohet brez pas brezi. Për kujtesë: Ai nuk ndërtoi vetëm vende kulti. Ai rizgjoi besimin. Riktheu dritën kur dukej se ishte shuar. Sepse veprat e mëdha nuk lindin në rehati. Ato lindin në vështirësi, në tokë të ashpër, mes dyshimit dhe mungesës. Në fillim ishte vetëm një kodër e zhveshur… dhe një vizion që pak kush e besonte. Sot, është histori. Sepse kur besimi bëhet vepër, ai nuk mbetet më vetëm besim bëhet përjetësi.
KUJTESA
EPOKA E BABA HEKURAN NIKOLLARIT
Sfidat e fillimit: S’kishte as teqe, as tyrbe
“Ndonjëherë duhet të kujtojmë, që të kuptojmë se teqeja e Alipostivanit, ajo qytezë shpirtërore nuk u ngrit vetvetiu, por mbi mund, sakrificë, djersë, vizion, përkushtim dhe vetmohim. Baba Hekuran Nikollari nuk ishte thjesht një klerik i respektuar, por një kalorës i bektashizmit dhe i patriotizmit, që me veprën e tij e skaliti emrin në histori me gërma të arta.”
Ishte viti 1998. Kur Baba hekuran Nikollari u ngjit në Alipostivan, nuk gjeti thjesht një vend të braktisur, por një boshllëk që dhembte shpirtërisht dhe fizikisht. “S’kishte as teqe, as tyrbe”, thoshte shpesh. Jo si ankesë, por si një thirrje e heshtur drejt misionit. Ato jetonin vetëm në kujtesën e venitur të disa pleqve, si hija e një zjarri të fikur prej kohësh.
Rrënjët e një tradite të lashtë, që nga shekulli XV, qëndronin të zhveshura përballë kohës. Vetëm një Lis dhe një Qiparis i vetmuar dëshmonin se aty dikur kishte rrahur një zemër shpirtërore. Por ai nuk u ndal. Nuk u tremb. Nuk pyeti nëse do të kishte ndihmë, nëse do të kishte mundësi, apo nëse dikush do ta besonte. Ai nisi.
Vetëm…por me besim!
Me torbën mbi supe, me vizionin në mendje dhe me një besim që nuk e lëkundte as varfëria, as terreni, as braktisja, Baba Hekurani sfidoi gjithçka... Siç dëshmon njëri nga klerikët bektashi: “Baba Hekurani mori mbi supe amanetin për të ndërtuar teqe në zona të thella, pa rrugë, pa dritë, pa ujë e pa përkrahje, por me dritë në shpirt dhe besim të patundur.Ai njeri madhështor ka fjetur jashtë, nën dritën e hënës, me një copë bukë të thatë dhe një gllënjkë uji, por gjithmonë me shpirt të ngopur e falënderues. Ai e shihte çdo sfidë si bekim.” Netët e para fjeti mbi tokën e ftohtë. Një mbulesë e vjetër mbi trup, një thes nën kokë dhe një lutje në zemër. Në heshtjen e errësirës, pranë Lisit dhe Qiparisit, një zë i brendshëm i përsëriste: Mos prit. Nis.
Dhe ai nisi…
Me duart lakuriqe. Me besimin plot. Me dëshmitarë qiellin, tokën dhe kujtesën e shenjtë të vendit. Me praninë e nipit të tij të vogël, Fejzos, që i sillte një kafshatë bukë dhe një shishe dhallë. Kështu filloi gjithçka, jo nga pasuria, por nga besimi.
HISTORI NJERËZORE
Në gjurmët e një marrëdhënieje që ndryshoi një jetë
“Edhe në librat fantastiko-shkencorë nuk e gjen profilin e një njeriu ku bashkohen në një: dimensioni njerëzor, human, shpirtëror, frymëzues, edukues, i fjalës së mbajtur dhe i veprave të përfunduara. Brezi im është me fat që e njohu dhe u bekua prej Baba Hekuran Nikollarit. Ai mbetet një njeri dhe klerik i jashtëzakonshëm. Nuk është perceptim, por realitet i përjetuar nga unë dhe familja ime.”
–Kledisa Jaçe, juriste
Familja Jaçe e bekuar nga Baba Hekurani
EDITORIAL
Dimensionet e Baba Hekuran Nikollarit
Në një kohë kur fjalët konsumohen shpejt dhe premtimet shpesh treten në harresë, ekzistojnë ende histori që rikthejnë besimin tek pesha e fjalës së dhënë. Jo si deklaratë, por si akt. Jo si premtim, por si përgjegjësi. Historia e familjes Jaçe nuk është thjesht një rrëfim emocional. Ajo është një dritare e rrallë për të kuptuar dimensionin e pazakontë të një njeriu që nuk jetoi për veten, por për të tjerët. “Unë këtë djalë jetim do ta ndihmoj.” Një fjali e thënë pranë një varri. Një moment i heshtur, pa spektakël. Por pikërisht aty fillon ajo që e dallon Baba Hekuranin: për të, fjala nuk ishte shprehje ishte vendim. Dhe vendimi, rrugë pa kthim.
Agron Jaçe dhe Baba Hekuran Nikollari
Dimensioni i tij nuk qëndron vetëm tek akti i ndihmës. Qëndron tek mënyra se si ai e konceptonte njeriun. Tek aftësia për të parë përtej rrethanës, për të depërtuar tek nevoja e tjetrit, për të marrë mbi vete barrë që nuk ishte e tij dhe për ta mbajtur pa e shpallur. Në këtë histori, nuk kemi të bëjmë me një akt bamirësie të rastësishëm. Kemi të bëjmë me një filozofi jetese që e bën njeriun urë mes fatit dhe shpresës. Një filozofi ku ndihma nuk është episod, por vazhdimësi; ku lidhja nuk është formale, por e përjetuar; ku përgjegjësia nuk delegohet, por merret mbi supe.
Baba Hekurani nuk ndërtoi thjeshtë marrëdhënie njerëzore ai ndërtoi besim. Dhe besimi, në thelbin e tij, nuk kërkon fjalë të mëdha, por qëndrueshmëri në kohë. Ai ishte nga ata njerëz që nuk të premtojnë shumë, por bëjnë gjithçka. Fakti që një i ri, në një moment dhimbjeje, gjen tek ai jo thjesht ngushëllim, por një mbështetje reale dhe të vazhdueshme, tregon për një dimension tjetër, atë të njeriut që bëhet familje përtej gjakut. Dhe kjo është ndoshta forma më e lartë e humanizmit.
Në një shoqëri që shpesh mat suksesin me atë që zotëron, figura të tilla na kujtojnë se madhështia matet me atë që jep. Jo me zhurmë, por me ndikim. Jo me imazh, por me jetë të prekura. Sepse në fund, nuk mbeten fjalët që themi. Mbeten jetët që ndryshojmë. Dhe në këtë kuptim, dimensioni i Baba Hekuranit nuk është thjesht i madh është i pazakontë.
KUJTESA
Standartet e Baba Hekuran Nikollarit
“Çdo punëtor meriton të marrë shpërblimin e tij pa iu tharë djersa”
- Baba Hekuran Nikollari
Kjo thënie nuk është thjesht një parim moral. Ajo përbën themelin e një modeli të mirëfilltë administrimi një mënyrë drejtimi që vendos në qendër njeriun, dinjitetin e tij dhe drejtësinë në punë.Në thelb të këtij modeli qëndron një raport i drejtë mes punës dhe shpërblimit. Pagesa e menjëhershme nuk është vetëm detyrim ekonomik, por një akt transparence dhe përgjegjshmërie. Ajo ndërton besim, motivon përkushtimin dhe krijon një kulturë pune të shëndetshme.Pikërisht këtë model zbatoi në praktikë Baba Hekuran Nikollari. Në kantierët e ndërtimit të teqeve, standardi ishte i qartë: punëtori shpërblehej menjëherë pas përfundimit të punës. Dëshmitë e atyre që kanë punuar pranë tij, si mjeshtri i gurit Arben Shkëmbi nga Këlcyra, e konfirmojnë këtë si një normë të pandryshueshme.
Ky model administrimi nuk mbështetej në favore apo ndërmjetësime, por në parime të pastra: pa nepotizëm, pa tribalizëm, pa abuzim me krahun e punës. Ai vendosi standarde të qarta funksionimi, rregull, shërbim, korrektësi dhe respekt për çdo individ që kontribuonte.
Në kontrast me realitetin e sotëm, ku vonesat e pagesave dhe mungesa e transparencës shpesh janë kthyer në problem të zakonshëm, ky model shfaqet si një alternativë e qartë dhe e realizueshme. Ai dëshmon se drejtësia në administrim nuk është një ideal i paarritshëm, por një praktikë që kërkon vullnet dhe integritet.
Gjatë punimeve në teqen e Alipostivanit
Në këtë kuptim, veprimi i tij nuk ishte thjesht menaxhim i një procesi ndërtimi, por ndërtim i një kulture. Një kulture ku fjala dhe vepra përputhen, ku përgjegjshmëria nuk delegohet dhe ku drejtimi bëhet me “duar të pastra”. Prandaj, ky model mbetet aktual: jo si kujtesë e së shkuarës, por si standard për të ardhmen.
EDITORIAL
Një falënderim që nuk mbaron me fjalë
Nuk është vetëm emri dhe epoka e Baba Hekuranit që jeton tek ne. Është ndërgjegjja jonë që zgjohet prej tij. Për këdo që ende ka guximin të dëgjojë veten!
Ka emra që i përkasin historisë. Ndërsa Baba Hekuran Nikollari është histori në vetvete. Ai nuk është një kujtim që rrëfehet. Është një prani që vazhdon. Ai nuk u përket vetëm atyre që e njohën. Ai u përket atyre që e ndjejnë. Sepse ka figura që nuk lënë pas vetëm vepra- lënë gjurmë në ndërgjegje. Dhe aty fillon e vërteta e tij. Por çdo e vërtetë ka nevojë për dëshmitarë. Jo për ta mbrojtur-por për të përçuar të vërtetat brezave.
Këtu hyni ju. Ndjekësit. Jo si publik. Jo si spektatorë. Por si bartës të një fryme që nuk pranon të shuhet. Ju nuk po kujtoni thjesht një figurë. Po vazhdoni një prani. Në çdo fjalë tuajën, në çdo reagim, në çdo kujtim që ndani,ka diçka që nuk mund të fabrikohet: ka vërtetësi. Dhe kjo është ajo që e bën këtë lidhje të pathyeshme. Sepse një figurë jeton aq sa jeton në ndërgjegjen e njerëzve. Ndërsa platforma epokababahekurannikollari.com nuk është as më shumë, as më pak , është zëri që i lidh këto dy botë. Ajo nuk krijon frymë. Ajo e përcjell. Ajo nuk shpik kujtesë. Ajo e mbledh . Ajo nuk ndërton figurën. Ajo e bën të dëgjohet. Dhe kështu, pa bujë, por me forcë, krijohet një rend që nuk thyhet:
Një figurë që frymëzon. Një komunitet që e mban. Një zë që e përçon. Ky nuk është thjesht një editorial. Është një dëshmi.Dëshmia se ka ende njerëz që nuk harrojnë. Se ka ende ndërgjegje që zgjohet. Dhe se ka ende figura që nuk kanë nevojë të jenë të pranishme për të qenë të gjalla. Sepse në fund, gjithçka përmblidhet këtu: Ka figura që jetojnë në histori. Dhe ka të tjera që nuk largohen kurrë prej saj.
Baba Hekuran Nikollari i përket kësaj të dytës. Ajo që dikur mund të dukej si përjetim individual, sot është bërë një e vërtetë kolektive. Mijëra ndjekës të platformës sonë kanë dëshmuar të njëjtën gjë: mjaftonte një takim i vetëm për të kuptuar se përballë nuk kishe thjesht një klerik, por një prani që të lexonte, të kuptonte dhe të orientonte pa fjalë të tepërta. Kjo nuk është statistikë. Kjo është dëshmi.
Në këtë kuptim, ne stafi i epokababahekurannikollari.com nuk jemi thjesht një platformë. Jemi një urë. Një përpjekje për të mbajtur gjallë një frymë që ju, me fjalët dhe reagimet tuaja, po e ktheni çdo ditë në realitet. Sepse komentet tuaja nuk janë komente. Janë kujtime që flasin. Janë ndërgjegje që refuzon të heshtë. Së shpejti, kjo zë do të ketë një hapësirë të dedikuar një dritare ku çdo mesazh do të marrë vendin që meriton. Jo për t’u ekspozuar, por për t’u dëgjuar. Ju falënderojmë. Jo për ndjekjen. Por për besimin. Dhe tani, le të jemi të qartë. Ka përpjekje për ta zvogëluar këtë figurë.
Për ta relativizuar. Për ta kthyer në një kapitull të mbyllur. Por si mund të mbyllet ajo që nuk ka pushuar kurrë së jetuari? Baba Hekurani nuk është një kujtim. Nuk është një emër. Nuk është një epokë e kaluar. Ai është një prani që nuk kërkon leje për të ekzistuar. Ai jeton në kujtesën tuaj. Në mënyrën si mendoni. Në mënyrën si veproni.Dhe e vërteta është kjo: Nuk jemi ne që po e mbajmë gjallë emrin e tij. Është ai që po mban gjallë ndërgjegjen tonë.
KUJTESA
FENOMENI BABA HEKURAN NIKOLLARI
Vetëflijimi si sistem vlerash
“Unë, fakiri, nuk mbaj as brez, as xhep; çdo gjë që bëj, i përkushtohem ndërtimit të sistemit të vlerave shpirtërore dhe kombëtare.”
- Baba Hekuran Nikollari
Kjo nuk është thjesht një thënie. Është një filozofi jetese. Është një model që e shndërron një klerik në fenomen. Baba Hekuran Nikollari nuk e ndërtoi jetën mbi pasurinë materiale, por mbi një mision të qartë: ngritjen e një sistemi vlerash që i shërben shpirtit dhe kombit njëkohësisht.Refuzimi i “brezit” dhe “xhepit” nuk është vetëm simbol i thjeshtësisë, por një deklaratë e fortë:jeta e tij nuk i përkiste vetes, por një ideali më të madh. Në këtë kuptim, ai nuk ishte vetëm shërbyes i besimit, por arkitekt i një vizioni që ndërthurte spiritualitetin me identitetin kombëtar. Prandaj, Baba Hekuran Nikollari nuk mund të lexohet vetëm si figurë historike. Ai duhet kuptuar si fenomen një rast i rrallë ku fjala, vepra dhe sakrifica bëhen një. Dhe pikërisht kjo e bën atë unik.
INFORMACION
Në traditën bektashiane, agjërimi i 10 ditëve lidhet ngushtë me përkujtimin e ngjarjeve të muajit të Ashures dhe, në mënyrë të veçantë, me martirizimin e Imam Husejnit në Betejën e Qerbelasë. Këto ditë janë të mbushura me lutje, meditim dhe reflektim të thellë shpirtëror.
Në këtë kuadër, duke nisur nga dita e sotme, ka filluar rituali i përvitshëm i agjërimit. Si gjithmonë, edhe këtë herë kujtojmë dhe përcjellim urimin e Baba Hekuran Nikollarit, i cili jeton në memorien dhe zemrat tona: agjërim sa më të lehtë dhe të pranuar për të gjithë besimtarët.
Agjërim sa më të lehtë dhe të pranuar
Në respekt të traditës dhe të ditëve të matemit, njoftojmë besimtarët dhe komunitetin se gjatë kësaj periudhe nuk do të zhvillohen vizita dhe aktivitete në komplekset shpirtërore të ndërtuara nga Baba Hekuran Nikollari: në Alipostivan, Frashër, Cfrat dhe Përmet.
Po ashtu, në shenjë respekti për këto ditë, nuk do të kryhen vizita apo aktivitete as në tyrbe dhe mekame.
Këto janë ditë përulësie, kujtese dhe përkushtimi shpirtëror.
IMAM HYSEJNI
URTËSI QË VLEN SOT
“Puna dhe shkolla janë dyert e jetës.”
“Librat hapin horizontin e mendjes.”
“Mendo me mendje dhe vepro me zemër.”
- Baba Hekuran Nikollari
Dija, puna dhe ekuilibri i njeriut.
Në një kohë krize dhe tranzicioni, kur shpesh mungonte vëmendja e shtetit dhe shpresa zbehej në përditshmëri, Baba Hekuran Nikollari nuk priti. Nuk u tërhoq. Ai veproi. Krijoi hapësira pune aty ku dukej se nuk kishte mundësi. Ngriti besimin aty ku mbizotëronte pasiguria. Dhe mbi të gjitha, u bë mësues i një brezi të tërë.
Ai nuk edukoi vetëm me fjalë, por me shembull. I frymëzoi të rinjtë drejt shkollimit, drejt dijes, drejt një jete me qëllim. Sepse e dinte që një shoqëri nuk shpëton nga rastësia, por nga njerëzit që formohen me vlera. Për Baba Hekuranin, puna ishte dinjitet. Shkolla ishte dritë. Libri ishte horizont. Dhe mbi këto, ai vendosi një ligj të thjeshtë, por të përjetshëm: mendja të udhëheqë, zemra të mos mungojë. Sepse mendja pa ndjenjë bëhet e ftohtë.
Zemra pa arsye humbet drejtimin. Ndaj ai kërkonte njerëz të plotë - që mendojnë drejt, ndjejnë thellë dhe veprojnë me dinjitet.Ky është modeli i tij. Një model që nuk i përket vetëm kohës së tij - por çdo kohe që ka nevojë për vlera. Sepse vlerat nuk predikohen. Ato jetohen.
KUJTESA
Teqenë e ke tek këmbët e nënës: Respekti dhe dashuria për nënën janë themeli i çdo morali dhe i çdo besimi. Askush që nuk nderon nënën nuk mund të kërkojë shpëtim tek Zoti.
Në këtë thënie, Baba Hekuran Nikollari vendos një raport të drejtpërdrejtë mes nënës dhe besimit. Ai nuk e sheh fenë si një ritual të shkëputur nga jeta, por si një vazhdim të asaj që fillon në familje.
Respekti për nënën nuk është vetëm një detyrim moral, por një kusht për të qenë i denjë për besimin. Nëna është figura e parë që i mëson njeriut dashurinë, sakrificën dhe përkushtimin - vlera që më pas marrin formë edhe në raportin me Zotin. Në këtë kuptim, teqeja nuk është vetëm një vend fizik; ajo është një gjendje shpirtërore që fillon në shtëpi, pranë nënës.
Sepse kush nuk di të përkulet me respekt para nënës… vështirë se mund të ngrihet me përulësi para Zotit.
- Baba Hekuran Nikollari
MISIONI DHE VIZIONI
“Misioni im është t’ia çoj emrin e Teqesë së Baba Aliut përtej oqeanit.”
Kjo thënie përmbledh në mënyrë të përkryer dimensionin e vizionit të Baba Hekuran Nikollarit. Për të, besimi nuk ishte një realitet i kufizuar në hapësira lokale, por një vlerë universale që duhej përçuar përtej kufijve, kudo ku jetojnë dhe veprojnë shqiptarët.
Në këtë kuptim, ai e shihte teqen jo vetëm si një vend adhurimi, por si një pikë referimi identitare, kulturore dhe shpirtërore për diasporën shqiptare. Vizioni i tij ishte i hapur, komunikues dhe i orientuar drejt së ardhmes – një urë lidhëse mes traditës dhe botës moderne.
Kjo filozofi e bëri atë një klerik që nuk mendonte vetëm për të tashmen, por ndërtonte për brezat.
EDITORIAL
FENOMENI BABA HEKURAN NIKOLLARI - NJË EPOKË QË NUK PËRSËRITET
Në kohë të ndryshme, shoqëritë prodhojnë figura që lënë gjurmë. Por rrallëherë lindin personalitete që kapërcejnë kufijtë e kohës dhe shndërrohen në fenomene. Baba Hekuran Nikollari është i tillë. Ai nuk ndërtoi një jetë të zakonshme. Nuk kërkoi pasuri, as lavdi personale. Përkundrazi, ai zgjodhi një rrugë të vështirë: atë të vetëflijimit, të përkushtimit dhe të ndërtimit të vlerave që nuk shihen, por ndihen dhe jetojnë gjatë në ndërgjegjen kolektive.
Në thelb të figurës së tij qëndron një filozofi e qartë: njeriu nuk matet me atë që thotë, por me atë që bën dhe me atë që lë pas. Në një realitet ku fjala shpesh zë vendin e veprës, ai mbeti një dëshmi e gjallë se pesha e vërtetë e jetës qëndron te veprimi, te përgjegjësia dhe te ndikimi që krijon te të tjerët. Thjeshtësia e tij nuk ishte mungesë, por zgjedhje. Heshtja e tij nuk ishte boshllëk, por urtësi.
Sakrifica e tij nuk ishte detyrim, por mision. Nga rindërtimi i teqeve, deri te ringritja e besimit dhe shpresës, çdo hap i tij ishte një akt që i shërbente jo vetëm një komuniteti fetar, por një identiteti më të gjerë kombëtar.
Pikërisht këtu qëndron thelbi i tij si fenomen: ai nuk jetoi për momentin, por për vazhdimësinë. Nuk ndërtoi për vete, por për brezat. Dhe kjo është arsyeja pse Baba Hekuran Nikollari nuk mund të shihet thjesht si figurë historike.
Ai është një model. Një standard. Një pikë referimi që sfidon kohën dhe mënyrën si ne e kuptojmë rolin e njeriut në shoqëri. Sepse në fund, historia nuk i përket atyre që flasin më shumë, por atyre që bëjnë më shumë. Dhe midis tyre, ka disa që nuk përsëriten. Baba Hekuran Nikollari është një prej tyre.
UNIKE: VIZIONI DHE VEPRA
EDITORIAL
Vepra që flet vetë: Epoka e një kleriku
të jashtëzakonshëm
Përkushtimi, devocioni, përhapja e kulturës bektashiane, mbamendja kolektive ndaj besimit, puna, vizioni dhe kreativiteti e shoqëruan Baba Hekuran Nikollarin gjatë gjithë jetës së tij.
Ndoshta disa harrojnë… Por ne kemi një obligim moral dhe profesional: të themi të vërtetat. Jo për ata që i dinë dhe i kanë përjetuar, por për brezat që vijnë. Sepse ky ishte misioni, synimi dhe qëllimi i klerikut që u fali gjithkujt dashuri, u ofroi shpresë dhe i mbështeti pa asnjë rezervë.
Në kuadër të veprave të tij epokale, një vend qendror zë edhe Kolonja. Konkretisht, Teqeja e Qesarakës dhe ajo e Kreshovës. Për këtë të fundit, ai kishte projektuar ngritjen e një muzeu historik, duke e parë atë jo vetëm si një institucion fetar, por si një qendër të identitetit kulturor dhe kombëtar.
Mjafton një aparat fotografik apo një kamerë për të parë dy anët e medaljes: rrënimin e djeshëm dhe ringjalljen e sotme. Këtë e dinë më mirë se kushdo besimtarët kolonjarë, ata që ishin pjesë e aksioneve për rimëkëmbje, por edhe institucionet përkatëse.
Ishte Baba Hekurani – ai burrë i madh i bektashizmit dhe patriot i palëkundur – që i dha jetë dhe dritë këtyre vendeve të shenjta. Ishte ai klerik i jashtëzakonshëm që krijoi një mjedis të gjallë shpirtëror, të cilin sot e gëzojnë të gjithë ata që e vizitojnë për lutje dhe pelegrinazh.
Mbi të gjitha, ai – strategu i dritës – u riktheu dinjitetin e nëpërkëmbur etërve bektashianë të asaj treve.
Ndaj ne ndihemi krenarë për Kolonjën, për Qesarakën dhe për Kreshovën. Por mbi të gjitha, ndihemi të lumtur që veprat e Baba Hekuran Nikollarit i gëzojnë edhe ata që flasin me zë të ulët dhe jo kumbues.
Dhe ndoshta ata kanë të drejtë.
Sepse nuk ka nevojë për zë të lartë, kur vetë vepra flet.
Epoka e Baba Hekuran Nikollarit është një testament historik.
KUJTESA
BABA HEKURAN NIKOLLARI, STRATEGU QË RINGJALLI TEQETË E KOLONJËS
“Kur besimi, vizioni dhe veprat e klerikut të jashtëzakonshëm shkrihen në një, edhe vendet e braktisura rilindin.”
- Kol. Dr. Luan Nikollari
Baba Hekuran Nikollari ishte një mendje brilante. Gjithçka që planifikonte, ai e realizonte. Vizioni i tij kishte kapërcyer prej kohësh kufijtë e qarkut të Përmetit. Me pasion, devotshmëri dhe sakrifica, ai e orientoi fokusin e besimit, shpresës dhe rimëkëmbjes së kulteve bektashiane edhe në rrethin e Kolonjës. Kështu ndodhi me teqetë e Qesarakës ...
Baba Hekuran Nikollari dhe Kol.Dr.Luan Nikollari
Aktualiteti
Vizioni i Baba Hekuranit dhe heshtja e shtetit
Grupi i xhirimit i platformës “epokababahekurannikollari” ndaloi fillimisht në Kreshovë të Përmetit dhe më pas në Frashër. Kamera fiksoi dy realitete të ndryshme dy anë të së njëjtës medalje. Nga njëra anë, një model përkujdesjeje dhe nderimi për figurat kombëtare dhe shpirtërore. Një odë e kuruar me finesë dhe përkushtim maksimal, e dedikuar për Dervish Iljazin e Tomorrit, të fton në një hapësirë qetësie dhe reflektimi.
Jo vetëm kaq: ndërtimi i rrugës dhe rindërtimi i mekamit janë dëshmi konkrete të një pune të bërë me vizion dhe përkushtim. Këto investime mbajnë vulën e Baba Hekuran Nikollarit, në bashkëpunim të ngushtë me banorët e zonës.
Ana tjetër e medaljes: kur shteti harron shtëpinë e kombit
Udhëtimi drejt Frashërit mbetet i vështirë. Rruga e degraduar është një tregues i qartë i mungesës së vëmendjes institucionale. Nëse do të ishte gjallë Baba Hekuran Nikollari, një realitet i tillë nuk do të pranohej prej tij, por do të organizonte punën dhe rruga do të ishte shumë funksionale.
Në mbërritje, ndalemi tek bustet e Abdylit, Naimit dhe Samiut – një simbolikë e lënë në harresë të pajustifikueshme. Më tej, brenda shtëpisë muze, kamera fikson një realitet shqetësues: degradim i dukshëm si pasojë e shpërfilljes.
Dy epoka…
Dhe megjithatë, brenda të njëjtit perimetër, shfaqet një kontrast i fortë. Sikur të bashkëjetojnë dy epoka të ndryshme. Nga njëra anë, neglizhenca institucionale; nga ana tjetër, vizioni dhe vepra e Baba Hekuranit.
Teqja e Frashërit shfaqet si një hapësirë e transformuar rrënjësisht. Rindërtimi dhe ridimensionimi i saj e kanë kthyer këtë vend të shenjtë në një pikë referimi, ku tradita, estetika dhe funksioni bashkëjetojnë në harmoni. Çdo element i kësaj hapësire dëshmon për një standard që tejkalon kufijtë dhe kohën.
Konkluzion
Kontrasti është i qartë. Kur shteti hesht, Baba Hekurani vepronte. Kur institucionet vonojnë, vizioni i tij ndërtonte. Baba Hekuran Nikollari mbetet një dëshmi epokale dhe konkrete se çfarë mund të arrihet kur përkushtimi, besimi dhe përgjegjësia shndërrohen në veprim. Dhe pikërisht për këtë arsye, figura e tij nuk i përket vetëm së shkuarës, por mbetet thellësisht aktuale.
Shënim redaksional: në ditët në vijim do të sjellim prononcime që lidhet me vizionin e Baba Hekuran Nikollarit për të ridimensionuar shtëpinë muze të vëllëzërve Frashëri dhe bërjen e busteve me standarte të mirëfillta bashkëkohore.
Sofra e thjeshtësisë
Baba Hekuran Nikollari – Thjeshtësia si mënyrë jetese
Baba Hekuran Nikollari, përtej ritualit, predikimit dhe shërbesës së dukshme, jetonte një jetë thellësisht modeste, të zhveshur nga çdo tepri, por të mbushur me kuptim. Jeta e tij ishte e hapur si drita e ditës: transparente, e qartë dhe e verifikueshme në çdo detaj. Asgjë e fshehur, asgjë e stisur. Çdo hap dhe çdo zgjedhje e tij ishte në harmoni të plotë me atë që predikonte.
Ai qëndronte larg luksit dhe kishte zgjedhur thjeshtësinë si mënyrë jetese. Pasditeve, klerikun e gjenim shpesh në dy ambiente në Përmet: te Restorant “Iliri” në Piskovë dhe te “Nemërçka”. Këto dy hapësira publike, përtej thjeshtësisë së tyre, mbartnin edhe një simbolikë të veçantë: “Iliri” lidhej me kujtimin e mikut të tij të ndjerë, Ilir Bezatit, ndërsa “Nemërçka” me nënë Besijen, figurë e njohur e devotshmërisë dhe mikpritjes.
Dëshmitë e kohës e përshkruajnë njëzëri të njëjtën tablo. Tavolina e tij ishte gjithmonë e thjeshtë: kafe dhe ujë, ndërsa për ushqim gjellë shtëpie, një copë djathë dhe një gotë dhallë. Madhështia e tij nuk shfaqej në luks, por në përulësi.
E njëjta thjeshtësi përsëritej edhe në restorant “Nemërçka”, ku dëshmitë e familjarëve dhe të njohurve e forcojnë më tej këtë portret: një njeri i qëndrueshëm në zakone, i thjeshtë në kërkesa dhe i madh në sjellje.
intervista selo
Këto dy vende nuk ishin vetëm hapësira qëndrimi, por u kthyen në pika takimi për besimtarë, bashkëpunëtorë dhe miq nga e gjithë Shqipëria. Pa dallim krahine, ideje apo besimi, ata mblidheshin rreth tij dhe, falë pranisë së Baba Hekuranit, krijoheshin ura miqësie dhe mirëkuptimi. Ishte një mënyrë e qetë, por e fuqishme, për të ndërtuar bashkim komunitar dhe kombëtar. Ai shpesh thoshte: “Jemi të vegjël për t’u ndarë, por shumë të fuqishëm të bashkuar.”
_JPEG.jpeg)
Shtëpia si bekim, jo si luks.
Dëshmitë e shoferit të tij, Gentit, e plotësojnë më tej këtë portret. “Asnjëherë, në asnjë rast, nuk prenotoi hotele. Nuk kërkoi luks. Kur udhëtonim drejt Tiranës apo qyteteve të tjera, strehët e tij ishin shtëpi të thjeshta, me mikpritje: bukë, kripë dhe zemër të bardhë.”
Kudo që shkonte, ai gjente shtëpi. Ishin familje besimtarësh dhe njerëz të ndershëm që e prisnin jo si autoritet, por si njeri të shtëpisë. “Thjeshtësia,” – përfundon Genti – “ishte një nga parimet e tij që në fillimet e misionit të shenjtë.”
Genti Alimema me Baba Hekuran Nikollarin
KUJTESA
Standardi i Baba Hekuran Nikollarit: Transparenca që frymëzon një shoqëri
Prononcimi që trondit korrupsionin
Në analizën e stafit të platformës - “epokababahekurannikollari”, rezulton se materiali me titull “Standardi i Baba Hekuran Nikollarit: Transparenca e parasë publike”, publikuar më 25 Maj, 2026, pati një ndikim të menjëhershëm dhe të gjerë në opinionin publik.
Në epiqendër të këtij reagimi ishte deklarata e ekonomistes Sabina Bezati, e cila theksonte:
“Nëse paratë publike do të menaxhoheshin me të njëjtin vizion, transparencë, ndershmëri dhe përgjegjësi siç vepronte Baba Hekuran Nikollari, Shqipëria do të ishte një vend me standarde perëndimore.”
Sabina Bezati dhe Baba Hekuran Nikollari
Brenda pak minutash nga publikimi, në adresat e platformës mbërritën qindra mesazhe nga qytetarë dhe besimtarë, të cilët vlerësonin figurën e Baba Hekuran Nikollarit si një model të rrallë integriteti. Në thelb të këtyre reagimeve qëndronte një ide e qartë: çdo kontribut i besimtarëve u orientua me përpikëri drejt ndërtimit, zhvillimit dhe prosperitetit të komunitetit.
Deklarata
Për hir të konsideratës dhe vlerësimit të publikut për Baba Hekuranin, koordinatorja Beqaraj, udhëtoi në Piskovë-Përmet ku zhvilloi një bisedë të drejpërdrejtë me ekonomisten Bezati. Sipas saj, “Baba Hekurani arriti që nga zero të ngrinte gjithë ato mrekullira: Teqenë e Alipostivanit, Frashërin dhe shumë vende të tjera.
Ai bënte një menaxhim të përkryer të fondeve që hidheshin aty. Dhe mendimi im është ky: nëse edhe paratë e shtetit do të menaxhoheshin ashtu… gjithçka do të ishte e përkryer. Nuk do të kishte vjedhje. Nuk do të kishte keqpërdorim.” Një deklaratë e drejtpërdrejtë. Një model real….ndiqni pronocimin e Bezatit.
_JPEG.jpeg)
Intervista
Në të njëjtën linjë vlerësimi, edhe gazetarja Gerta Zaimaj, në një reportazh për Teqenë e Alipostivanit (Shqipëria.com, 27 mars 2018), evidenton se gjithçka nisi nga zero, por u ndërtua mbi korrektësi dhe menaxhim efikas të të ardhurave të besimtarëve. Sipas saj, modeli i ndjekur nga Baba Hekuran Nikollari mbetet një referencë jo vetëm për komunitetet fetare, por edhe për institucionet publike: pa abuzim, pa shpërdorim - vetëm punë, përkujdesje dhe përgjegjësi.
_JPEG.jpeg)
KUJTESA
Ndërtimi i rrugës Përmet – Cfrat ( 1.5 km): një vepër e Baba Hekuran Nikollarit
Në vitin 2018, në një terren ku nuk ekzistonte asnjë rrugë e hapur, nisi një ndërhyrje që do të ndryshonte aksesin drejt Teqesë së Cfratit.
Baba Hekuran Nikollari, kleriku dhe patrioti i njohur, ndërmori një nismë të rëndësishme infrastrukturore: ndërtimin nga e para të një segmenti rrugor prej rreth 1.5 kilometrash, që lidh Përmetin me Cfratin.
Ka rrugë që ndërtohen mbi gjurmë të vjetra. Por ka edhe rrugë që lindin nga hiçi. Rruga e Cfratit është një prej tyre - një vepër që nisi në vitin 2018 në një terren të pashtruar më parë, duke u kthyer në një arterie jetike për komunitetin dhe teqenë.
Kjo ndërhyrje mbetet dëshmi e vizionit praktik dhe strategjik të Baba Hekuran Nikollarit, ku shërbimi shpirtëror ndërthuret me veprimin konkret në terren.
KLERIKU EPOKAL QË RINGJALLI FRASHËRIN
Aty ku lindi kombi - u rindërtua me përulësi, dinjitet dhe ndershmëri nga Baba Hekuran Nikollari.
EDITORIAL
PËR KË BIEN KËMBANAT
Nga MSC.Ing Fejzo NIKOLLARI
“Për kë bien këmbanat?” - do të pyeste Ernest Heminguej.
…për ata që, më 25 maj 2026, në Frashër, zgjodhën të shfaqin hapur atë që deri atëherë e kishin fshehur: mohimin, mosmirënjohjen, vogëlsinë.
Për ata që harruan - ose bënë sikur harruan - njeriun që u hapi udhë. Për ata që dikur i afroheshin me përulje, ndërsa sot shmangin edhe kujtimin. Për ata që nuk patën guximin ta shihnin drejt në sy, sepse përballë kishin një figurë që nuk matet me fjalë, por me vepra. Baba Hekuran Nikollarin.
Baba Hekurani ishte aty...
KUJTESA
Standarti i Baba Hekuran Nikollarit: Transparenca e parasë publike
“Nëse paratë publike do të menaxhoheshin me të njëjtin vizion, transparencë, ndershmëri dhe përgjegjësi siç vepronte Baba Hekuran Nikollari, Shqipëria do të ishte një vend me standarde perëndimore” - shprehet ekonomistja Sabina Bezati.
Sabina Bezati,Baba Hekurani,Jurgen Bezati
NGJARJE EPOKALE
KLERIKU QË BASHKOI ZËRIN SHPIRTËROR ME IDENTITETIN KOMBËTAR
Ngjarje dhe kujtesë historike në Teqenë e Alipostivanit, 2017.
Nderim institucional dhe trashëgimi kulturore në një moment të përbashkët.
Besimi, arti dhe shteti në një akt simbolik që tejkalon kohën.
KUJTESA
SAKRIFICA SI THEMEL I MISIONIT SHPIRTËROR TË BABA HEKURANIT
"Shërbimi ndaj të gjithëve kërkon një sakrificë të rrallë: të mos jesh i askujt, as i vetes, që të mund të jesh i të gjithëve."
- Baba Hekuran Nikollari
Nënë Vezirja me të birin Baba Hekuran Nikollarin
Misioni i Baba Hekuran Nikollarit, në thelb, ishte sakrificë. Jo një sakrificë e përkohshme, por një zgjedhje e vetëdijshme për të lënë pas një pjesë të jetës së tij, në emër të një rruge më të lartë shpirtërore.
Rushan Guçe, një nga miqtë më të afërt të tij, kujton net të tëra bisedash të gjata, ku tema kryesore ishte pikërisht kjo sakrificë. Në ato rrëfime të qeta, shpesh të mbushura me ndjenjë dhe reflektim, Baba Hekurani fliste për raportin e tij me familjen, dhe veçanërisht me nënën, Veziren.
INFORMACIONE
Teqja e Frashërit dhe trashëgimia e Baba Hekuran Nikollarit
Frashër : Vijimësi e misionit , përkujdesjes , përkushtimit dhe vazhdimësisë
Teqja e Frashërit, nën drejtimin e Baba Hekuran Nikollarit, është shndërruar në një nga hapësirat më domethënëse ku ndërthuren besimi, historia dhe zhvillimi komunitar. Ajo nuk funksionon vetëm si një vend lutjeje dhe pelegrinazhi, por si një pikëtakim i gjallë i kujtesës kombëtare dhe i jetës kulturore.
Tomor Kotori,Baba Hekuran Nikollari dhe historiani Kastriot Bezati
KUJTESË
"Ka figura që nuk mbeten vetëm në histori…
por vazhdojnë të jetojnë në kujtesën, besimin dhe shpirtin e njerëzve."
“Kleriku që tejkaloi kohën” vjen si një studim monumental me tre vëllime kushtuar jetës, veprës dhe trashëgimisë së Baba Hekuran Nikollarit.
Një projekt që sjell dëshmi, intervista, materiale arkivore dhe rrëfime që hedhin dritë mbi figurën e një epoke.
Ndiqni platformën “Epoka e Baba Hekuran Nikollarit” në website dhe në rrjetet sociale për të zbuluar më shumë rreth këtij udhëtimi unik historik dhe shpirtëror.
“Kleriku që tejkaloi kohën.”
Së shpejti.
NGJARJE EPOKALE
E pabesueshme, por e vërtetë: Kleriku që ndërtoi rrugë në jug të Shqipërisë!
Baba Hekuran Nikollari, përtej misionit fetar, ka realizuar një ndër ndërhyrjet më të pazakonta në hapësirën shqiptare: ndërtim dhe rindërtim infrastrukturor që lidh komunitete dhe rikthen jetë në zona të izoluara. Në një realitet ku rrugët dhe ujësjellësit konsiderohen ekskluzivisht kompetencë e shtetit, një klerik në jug të vendit ka thyer këtë kufi tradicional, duke u shndërruar në një rast unik në praktikën shoqërore dhe historike shqiptare.
About the Tekke of BABA ALI
The Tekke of BABA ALIU is a spiritual and cultural center with a rich historical tradition. It serves as a place of faith, reflection and unity for the community, promoting spiritual values, tradition and culture. Through the organization of religious activities, community events and publications, the Tekke contributes to the preservation and transmission of our heritage across generations.
 |  |  |  |
|---|---|---|---|
 |  |  |  |
 |  |  |  |
 |  |  |  |
NË QYTEZËN SHPIRTËRORE TË BABA HEKURAN NIKOLLARIT
Besimtarë dhe qytetarë nga e gjithë Shqipëria përulen me respekt para mezarit të klerikut të shquar. Një vend lutjeje, kujtese dhe frymëzimi, ku vazhdojnë të jetojnë vepra, vizioni dhe mesazhi i tij.
Këngë
Teqeja Alipostivan Permet
Teqeja Alipostivan Permet
FAX NEWS - SPECIALE, DITA E HASHURES NE ALIPOSTIVAN
Alipostivan -Një udhëtim në Teqenë e Baba Aliut ose Hekuranit🤲🏻 📍Vend i shenjte ne Permet
ALIPOSTIVAN PERMET - GRYKA E MEZHGORANIT - VJOSA
Teqeja e Alipostivanit (Drone view). Permet, Albania
Teqeja e Baba Aliut - Alipostivan village - Permet - Albania
Festa e bektashinjve, mijëra qytetarë nga e gjithë Shqipëria në vendin e shenjtë në Përmet
Teqeja Baba Aliut. Alipostivan
Teqeja e Alipostivanit Permet
NISHANI NE TEQE E ALI POSTIVANIT | ABC NEWS
TEQEJA ALI POSTIVAN
O Teqeja në kodrinë, poezia Dervish Mikeli, muzika Enris Qinami
Alipostivan - Vendi i Shenjtë - Estela Dashi, Julia Bardhushi, Jorida Dardha & Fatos Morina
LAMTUMIRË BABA HEKURAN, DRITA DHE MIRËSIA JOTE DO TË NGELET GJITHMONË!
NDAHET NGA JETA BABA HEKURAN NIKOLLARI I TEQESË SË ALIPOSTIVANIT PËRMET
Albánie, Teqeja e Baba Aliut
Teqe of Baba Ali - 🇦🇱 Albania @MTravelVlog
Guri Rrokaj Baba Hekurani Ali Postivani
Asnjë s’e kishte treguar kështu. Britaniku që zbuloi Alipostivanin! | Albania by Robert Hackman
Baba Hekuran Nikollari – Kleriku i dritës dhe mistikës bektashiane
Teqeja e Baba Aliu Bubes 2,Permet 2022 (Drone 4k Video)
Speciale | Përjetësohet Baba Hekuran Nikollari: shtatorja e tij vendoset në teqen e Alipostivanit
Top Channel/ Ndahet nga jeta Baba Hekurani,ringriti nga rrënojat Teqenë e Baba Aliut në Alipostivan
contAct
The Tekke of BABA ALI is located in Alipostivan, Kolonjë, Albania.
For any information, announcements or communication, you can contact us at:
📞 Phone: +355 XX XXX XXXX
📧 Email: info@teqejaebabaliut.com
We welcome any questions or collaboration.