Ringjallja dhe Ringritja e Tempujve
Epoka e Baba Hekuran Nikollarit nuk është thjeshtë rikthim gurësh dhe ndërtim muresh; ishte ringritje tempulli brenda shpirtit shqiptar. Ai nuk ndërtoi me dorë të zakonshme, por me një dorë hyjnore që dukej sikur vinte nga një traditë e lashtë - nga ai brez klerikësh që fjalën e shndërrojnë në vepër dhe gurin në dëshmi.
Me kazmën që kumbonte si një kambanë e vogël, me llaçin që i ngjante baltës së krijimit, me gurët që ngriheshin një nga një si besë e ringritur, ai shpalosi misionin e tij ndërtues jo vetëm në gurë, por në ndërgjegje.
Teqja e Alipostivani
Alipostivani- një qytezë shpirtërore dhe trashëgimi kombëtare
Pas rënies së diktaturës, Baba Hekuran Nikollari e ndërtoi nga hiçi dhe e shndërroi teqenë ne Alipostivanit në një qytezë shpirtërore, e cila cilësohet si trashëgimi kulturore, kombëtare dhe historike. U projektua nga arkitekti Agron Ibrahimi dhe inxhinieri Dashnor Hodo, të dy nga Përmeti. Konstruktor ishte Anila Hasanaj nga Vlora. U ndërtua nga Safet Çapoku, teknik ndërtimi me specialistë e punëtor nga qyteti i Përmetit.
Në krye të punëve për ngritjen e ansamblit arkitekturor të ndërtesave të Teqesë, ka qenë dhe mbetet kleriku me fuqi të jashtëzakonshme mistike, njeriu i ditur, i mençur, i vizionit, i përkushtimit dhe i punës Baba Hekurani.
Teqeja e Alipostivanit: Vështrim i shkurtër historik
Teqeja e Baba Aliut ose Teqeja e Baba Abdullahut, ndodhet në fshatin Alipostivan, Piskovë, Përmet, Shqipëri. E ndërtuar në vitin 1767, e dhëne kjo që na jepet edhe nga materialet e Muzeut të Odeonit në Selinë e Shenjtë, ngritur më 07.09.2015. Ajo qëndron mbi një kodër me pamje mbi luginën e lumit Vjosa dhe malin e Nemërçkës. Gati një shekull më vonë, më 1857, në krye të Teqesë vjen Baba Aliu, i cili i dha edhe emrin e tij Teqesë së Alipostivanit. Rreth vitit 1903, Baba Abdullahu i Teqesë së Konicës e rindërtoi dhe aty gjendet tyrbja e tij. Mbas Baba Ali Horasanit, në Teqe, kanë shërbyer Baba Abdullai, Baba Meleq Pasho, Baba Hysen Bobe, Baba Nazif Bega, Baba Hajdar Hodo. Ajo u rrafshua nga sistemi i egër komunist në vitin 1967.
Teqeja e Alipostivanit – pamja e një identiteti të tërë
Kur e sheh Teqenë e Alipostivanit nga lart, ajo merr formën e shkronjës Z.
Z si Zot. Z si zotërim. Z si zë shqip. Kur e sheh nga Vjosa, të ngjan si një anije e madhe - një anije që çan dallgët e historisë pa u fundosur kurrë .Asgjë nuk është rastësi në atë kompleks. Asnjë gur. Asnjë shteg. Asnjë dritare. Aty ku dikur kishte plagë, Baba Hekurani vendosi dritë. Aty ku niste rruga e humbjeve, ai ngriti një qendër besimi.
Teqeja nuk është thjesht një ndërtesë. Është histori e gurtë. Kujtesë e gjallë. Besim i brumosur me identitet. Ai vetë ecte mes njerëzve pa zhurmë, si një burim që rrjedh i qetë, pa treguar thellësinë e vet. Për të, atdheu nuk ishte hartë apo kufij. Ishte një dritë mbi malet e Jugut. Një qetësi që zbret mbi Frashër. Një këngë që dëgjohet edhe kur askush nuk këndon. Ai nuk i kërkoi askujt ta donte vendin. Thjesht e deshi vetë - aq fort, sa dashuria e tij u bë e ndjeshme për të gjithë. Si aroma e një manusheqeje… që nuk e sheh nga vjen, por e ndien pranë.
Rindërtimi i Teqesë së Frashërit – Drita e Baba Hekuranit
Në horizontin e historisë shqiptare, Teqeja e Frashërit qëndron si një flamur i ndezur mbi brigjet e kohërave, një vend ku besimi, dija dhe atdhedashuria janë thurur në një tabllo të vetme shpirtërore. Ajo nuk ka qenë thjesht një tempull; ka qenë një oxhak ku flakadanët e kombit dhe shpirtit janë ndezur njëkohësisht, një vatër ku u përgatitën idetë që ndriçuan rrugën për Shqipërinë e lirë.
Në këtë peisazh të shenjtë, figura e Baba Hekuran Nikollarit shfaqet si dritë udhërrëfyese. Jo një hije mbi gurë të rrënuar, por një dritë që ndezi çdo cep të teqesë dhe çdo zemër të besimtarit. Ai nuk erdhi për të lënë shenjën e tij në letër apo në lavde të bujshme; erdhi me duar të palodhur, me besim të pathyeshëm, duke vendosur gurë mbi gur, duke ngritur themele që do të qëndrojnë përtej kohës.
Çdo hap i tij, çdo bekim, çdo veprim ishte një hymn përjetësie, një fjalë e gjallë e dritës që kapërcente thjesht ritualin dhe bëhej mësim, frymëzim dhe testament për brezat e ardhshëm. Rindërtimi i Teqesë nuk ishte vetëm një akt ndërtimi; ishte një ritual i bashkimit të besimit dhe kombin, një epitaf i gjallë i trashëgimisë së bektashizmit në Shqipëri.
Ringritja si rikthim i një simboli
Rindërtimi i Teqeja e Frashërit nuk ishte thjesht një proces ndërtimtarie. Ai përfaqësonte rikthimin e një simboli të rëndësishëm të identitetit shpirtëror dhe kombëtar shqiptar, pas një periudhe të gjatë mohimi dhe ndërprerjeje. Në këtë proces, roli i Baba Hekuran Nikollari ishte vendimtar - jo vetëm si drejtues i rindërtimit fizik, por si nismëtar i një ringjalljeje më të thellë. Nga rrënoja në një qendër të gjallë Kur teqeja iu besua atij, ajo ishte më shumë se një objekt i dëmtuar. Ishte një hapësirë me kujtesë të ndërprerë, e shkëputur nga funksioni i saj historik dhe shpirtëror.
Me një qasje të qartë dhe të qëndrueshme, ai e konceptoi rindërtimin si një proces të dyfishtë:
• rikthim të strukturës fizike
• ringjallje të jetës shpirtërore
Nën drejtimin e tij, teqeja rifitoi funksionin e saj si vend besimi, por edhe si hapësirë që bashkon komunitetin. Një qendër me rrënjë në historinë kombëtare Rëndësia e Teqeja e Frashërit lidhet ngushtë me figurat e mëdha të Rilindjes Kombëtare, si:
• Naim Frashëri
• Abdyl Frashëri
• Sami Frashëri
Kjo trashëgimi kërkonte jo vetëm ruajtje, por edhe rivendosje në funksion. Në këtë drejtim, puna e Baba Hekuranit kontribuoi në rikthimin e teqesë si një pikë referimi për besimtarët dhe për ata që kërkojnë lidhjen me historinë dhe identitetin shqiptar.
Një model i veçantë ringritjeje
Procesi i rindërtimit u karakterizua nga disa elementë thelbësorë:
• ruajtja e autenticitetit historik
• hapja ndaj komunitetit
• forcimi i rolit shpirtëror të institucionit
Kjo e bëri teqenë të mos jetë vetëm një monument i restauruar, por një qendër funksionale dhe e gjallë.
Kontribut përtej ndërtimit fizik
Kontributi i Baba Hekuran Nikollari në këtë proces është i dyfishtë:
• fizik, përmes rindërtimit të strukturës
• shpirtëror, përmes rikthimit të funksionit dhe simbolikës
Falë këtij vizioni, Teqeja e Frashërit sot qëndron si një qendër aktive besimi dhe kujtese.
Një trashëgimi që vijon
Rindërtimi i teqesë nuk përbën një kapitull të mbyllur, por një proces që vazhdon të ndikojë në jetën shpirtërore dhe kulturore të komunitetit. Në këtë kuptim, roli i Baba Hekuran Nikollarit mbetet një pikë referimi në historinë moderne të kësaj qendre, si një shembull i ndërthurjes së përkushtimit, vizionit dhe përgjegjësisë ndaj trashëgimisë.
Përmet: Teqja e Cfratit
Në zemër të natyrës, mes madhështisë së Dhëmbelit dhe qetësisë së Vjosës, ndodhet një vend që nuk shpjegohet lehtë - vetëm përjetohet. Teqja e Çfratit, vepër e Baba Hekuran Nikollarit, është më shumë se një vend kulti. Është një hapësirë e ndërtuar me besim, punë dhe dashuri, ku çdo gur dhe çdo pemë mbart një histori. Mbi 1 400 pemë frutore rrethojnë këtë vend, të mbjella me dorë, si shenjë jete dhe vazhdimësie. Pamja është e rrallë: mali sipër, lumi që gjarpëron poshtë, Përmeti në horizont dhe përballë Teqja e Alipostivanit - si një përqafim i heshtur shpirtëror.
Por ajo që e bën Cfratin të veçantë nuk është vetëm bukuria. Është ndjesia që të jep. Është qetësia që të mbështjell. Është besimi që të rikthehet. Nga një vend i harruar, sot është kthyer në një burim drite për të gjithë ata që kërkojnë paqe dhe reflektim.
Çfrati nuk është thjesht një vend. Është një përjetim.
Istagram
Teqja e Cfratit
Një vend ku mali, lumi dhe shpirti takohen.
E ndërtuar me përkushtim nga Baba Hekuran Nikollari, kjo hapësirë mbart paqe, dritë dhe jetë në çdo detaj të saj. Mbi 1 400 pemë, një qetësi që ndjehet dhe një pamje që të mbetet në mendje.
Nuk është thjesht një vend për t’u vizituar…është një vend për t’u përjetuar.
Senicani - Tempulli që flet dhe fryma e përjetshme e Baba Hekuran Nikollari
Në Sinicani, peizazhi nuk është vetëm natyrë - është kujtesë. Mes maleve dhe heshtjes që mbart histori, ky fshat paraqitet si një hapësirë ku koha nuk zhduket, por depozitohet në gurë, në rrjedhën e ujërave dhe në vetë ndërgjegjen kolektive.
Në këtë kontekst, vendi i njohur MEKAMI “I MIRI I NAKOVE” merr një dimension të veçantë: jo thjesht si vendlindje, por si pikënisje e një figure që më pas do të ndikonte në jetën shpirtërore dhe kulturore të një komuniteti më të gjerë. Figura emblematike e bektashiymit dhe patrioti i madh Baba Hekuran Nikollari e rindërtoi vendin e shenjtë në vitin 1995 dhe në vitin 2018, ai e riktheu ne një tempull ku harmonizohen rrënjët dhe bashkëkohorja.
Nga vendlindje në simbol
Figura e Baba Hekuran Nikollari nuk ndërtohet vetëm përmes veprës së tij, por edhe përmes raportit me vendin nga ku ai vjen. Sinicani, në këtë kuptim, nuk mbetet një hapësirë gjeografike, por shndërrohet në:
• burim identiteti
• referencë shpirtërore
• pikë lidhjeje mes traditës dhe vazhdimësisë
Kulla e lindjes, e përshkruar si një strukturë guri, merr vlerë simbolike si një “tempull i heshtur”, ku memoria dhe përkatësia ndërthuren.
.jpeg)
